Universitair doorstuderen zelf betalen

Wie na een hbo-diploma wil doorstuderen om op een universiteit 'master' te worden, moet dat ofwel zelf betalen, ofwel een werkgever vinden die dat betaalt. Wel kunnen hogescholen zelf een opleiding tot 'master' opzetten, zodat hbo'ers dat diploma niet langer via buitenlandse routes hoeven te behalen.

Vanaf 2002 wil minister Hermans van onderwijs op hogescholen en universiteiten het nieuwe Europese stelsel met bachelor's- en mastersdiploma's hebben ingevoerd. Aan het eind van de volledige (vierjarige) opleiding kan een hbo'er zich dan 'bachelor' noemen, terwijl een universitair student zich na de volle vier jaar (of vijf: geneeskunde en de exacte studies duren tegenwoordig vijf jaar) 'master' mag noemen. Na drie jaar krijgt ook de universiteitsstudent een 'bachelor's'-diploma, maar dat ziet Hermans niet als een eindstation.

Hermans houdt met het bachelor- en masters-stelsel dus het bestaande systeem intact, waarbij hogeschool- en universitaire opleidingen vaak wel even lang duren, maar niet even zwaar heten te zijn en ook tot verschillende titels opleiden. Evenmin is Hermans -anders dan ooit zijn voorganger Nuis- er op uit om op de universiteit meer driejarige bachelors en minder vier- of vijfjarige masters op te leiden. ,,Integendeel, de kennissamenleving vraagt eerder om een grotere deelname'', schrijft Hermans in zijn notitie 'Naar een open hoger onderwijs.'

De nieuwe titels zullen naast, en niet in plaats van, de huidige titels (meester, doctorandus, ingenieur) worden ingevoerd. Hermans geeft ze geen wettelijke bescherming, maar wil wel dat een accreditatiecommissie de waarde ervan bewaakt. Hermans' partijgenoot Franssen, commissaris der koningin in Zuid-Holland, studeert op een plan daarvoor.

Wie na een bachelor's diploma op dezelfde universiteit in dezelfde richting wil verder studeren, kan dat zonder verdere selectie, maar wie overstapt naar een andere stad of richting moet wel aan selectie-eisen voldoen. Dat geldt ook voor de 'top-mastersopleidingen' die Hermans voor het academische talent wil zien ontstaan: ,,Het moet niet zo zijn dat alleen bedrijven heel goede studenten weten aan te trekken'', zei hij. Maar hoe selectief en in welke richting die moeten ontstaan, laat Hermans aan de universiteiten over. Het geld ervoor moet uit de algemene vernieuwingspot voor het hoger onderwijs komen.

De studentenorganisatie ISO is 'enorm teleurgesteld' over Hermans' plan, omdat de bewindsman zonder geld hoge pieken wil bereiken, maar de 'gewone' bachelors en masters tot zorgenkind maakt. De studentenbond LSVb vindt dat Hermans met zijn plan de eerste stap zet naar geprivatiseerd hoger onderwijs, omdat de universiteiten zelf maar moeten uitzoeken hoe ze aan geld voor de mastersopleiding komen.