Risico's roken groot op pakjes

Op pakjes sigaretten in de Europese Unie zullen als het aan het Europees Parlement ligt vanaf 2004 enorme gezondheidswaarschuwingen worden afgedrukt.

Het parlement, dat medebeslissingsrecht heeft, wil dat op de achterkant van pakjes sigaretten veertig procent van de ruimte wordt gebruikt voor scherpe waarschuwingen tegen de risico's van roken. Dat is meer dan wat de ministers van volksgezondheid wilden, die vandaag opnieuw over de kwestie praten. Voorop de verpakkingen moet een waarschuwing ter grootte van dertig procent staan.

Lidstaten mogen naar Canadees voorbeeld tabaksfabrikanten ook verplichten kleurenfoto's van door roken aangetaste organen (hart, longen), rottende gebitten en andere gruwelijkheden op de pakjes te zetten. Het parlement wil verder dat de toevoeging van verslavingversterkende stoffen aan tabak, zoals ammoniak en mogelijk ook suikers, op termijn in Europa wordt verboden.

De grotere gezondheidswaarschuwing op de pakjes haalde gisteren in het Europees Parlement maar net de vereiste meerderheid. Tijdens stemming bij handopsteking concludeerde de voorzitter aanvankelijk dat het voorstel was verworpen. De Nederlander Jules Maaten (VVD), die de amendementen voor het parlement verdedigde, vroeg daarop om elektronische stemming. Daaruit bleek dat 318 parlementariërs voor hadden gestemd.

Een amendement van de juridische commissie van het parlement om de richtlijn te verwerpen, omdat de juridische grondslag niet zou deugen werd overtuigend verworpen. Vooral in de 233 leden sterke fractie van de christen-democraten bestond er grote verdeeldheid over de nieuwe Europese tabaksrichtlijn. Het Duitstalige deel van de fractie vindt in meerderheid dat de richtlijn juridisch niet deugt. Zij denken dat de tabaksrichtlijn zal sneuvelen bij het Europese hof van justitie. Dat overkwam onlangs een tabaksrichtlijn waarin een algemeen reclameverbod voor rookwaar werd geregeld.

De Nederlandse europarlementariër Martha Martens (CDA) is er vrijwel zeker van dat ook de nieuwe tabaksrichtlijn aan het Europese Hof ter toetsing zal worden voorgelegd. ,,Feit is echter dat de richtlijn nooit in zijn geheel kan worden afgekeurd. Het zal altijd op onderdelen zijn. Los daarvan vind ik dat het Europees Parlement de politieke moed heeft getoond de scherpere richtlijn aan te nemen. We geven daarmee een richting aan voor het toekomstige Europese tabaksbeleid.''

Tabakslobbyisten probeerden de afgelopen weken weifelende parlementariërs voor hun zaak te winnen. De Europese tabaksindustrie vreest vooral de bepaling in de nieuwe richtlijn dat lagere teer- en nicotinegehalten ook gelden voor sigaretten die bestemd zijn voor de export naar landen buiten de Europese Unie. De fabrikanten zijn bang hun markten buiten de EU te verliezen als zij worden gedwongen 'slappere' sigaretten te exporteren.

Maar het Europees Parlement toonde zich gisteren onverbiddelijk: we kunnen het niet maken om vanuit Europa slechtere sigaretten te exporteren dan op de interne markt zijn toegelaten. Wel werd besloten dat de industrie niet in 2004, maar pas in 2007 aan de exportbepaling hoeft te voldoen.