Vredesmacht Kosovo desnoods zonder Navo

De Navo eist niet langer een hoofdrol in een eventuele vredesmacht voor Kosovo. In een verklaring van de Navo-ministers van buitenlandse zaken wordt de Navo niet meer nadrukkelijk genoemd als bewaker van de vrede in Kosovo.

Deze opening maakt een nieuwe ronde van diplomatiek overleg over Kosovo mogelijk. De Navo hoopt daarmee de weg vrij te maken voor een doorbraak in de Kosovo-crisis. De aanwezigheid van Navo troepen na een eventuele vredesregeling in Kosovo was een harde eis van de VS, die tevens op het grootste verzet van de Joegoslavische regering stuitte.

De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Albright, gaat vandaag naar Oslo voor een ontmoeting met haar Russische ambtgenoot Ivanov. Zij zei mogelijkheden te zien voor deelname van de OVSE en de VN aan een eventuele vredesmacht. De VS waren aanvankelijk bang dat een vredesmacht zonder de Navo een speelbal van de Joegoslavische president Milosevic zou worden. Een rol voor de OVSE en de VN maakt het echter mogelijk om Rusland te betrekken in een vredesregeling. De noodzaak daartoe wordt de laatste dagen vrij breed onderstreept.

De secretaris-generaal van de VN, Kofi Annan, zal aanwezig zijn bij een conferentie van de EU-landen morgen over Kosovo. De Duitse bondskanselier en huidig EU-voorzitter Schröder had hem gisteren uitgenodigd. Annan had aangeboden te bemiddelen rond Kosovo en presenteerde vrijdag een plan.

De Navo sprak gisteren uit vast te zullen houden aan militaire acties als middel om hun doelen in de Kosovo-crisis te bereiken. Op hun eerste bijeenkomst sinds het begin van de Navo-acties waren de ministers van buitenlandse zaken volgens Solana eensgezind. De vrees bestaat dat Milosevic de Navo-landen uiteen speelt.

Op de twintigste dag van de bombardementen op Joegoslavië kwamen bij een Navo-aanval op een spoorbrug in het zuiden van Servië tien mensen om het leven, meldden de Joegoslavische autoriteiten. Op het moment van de ontploffing reed een trein over de brug. De Navo zegt de trein per ongeluk te hebben geraakt. Het spoor zou deel uitmaken van militaire aanvoerlijnen naar Kosovo.

Ook in Pristina zouden mensen zijn gedood door Navo-acties. Drie burgers werden in hun auto door een bom getroffen. Bij de Albanees-Joegoslavische grens werden opnieuw gevechten gemeld. Het Joegoslavische leger doodde zeker 150 strijders van het Kosovo Bevrijdingsleger UCK, aldus het persbureau Tanjug.

De vluchtelingenstroom uit Kosovo lijkt gestokt. De VN-hulporganisatie UNHCR meldde gisteren geen grote groepen meer te hebben gezien aan de grensovergangen met Macedonië, Albanië en Montenegro. Het is niet bekend of de Joegoslavische autoriteiten de grens hebben gesloten.

Op het symbolische tijdstip van vijf voor twaalf begon gisteravond in theater Carré de artiesten-actie Staakt het vuren. Zangers als Marco Borsato, Boudewijn de Groot en Mathilde Santing, en woordkunstenaars als Remco Campert en Freek de Jonge wilden gezamenlijk wat 'zinloze kunst' tegenover het 'zinloze geweld' brengen. ,,De actie gaat niet over politiek, maar over slachtoffers, en dan vooral kinderen'', zegt een woordvoerster van Carré. Het personeel in Carré werkte de hele nacht gratis door, en ook voor de artiesten was het liefdewerk. Alle kaarten - van veertig tot honderd gulden - waren uitverkocht; de opbrengst gaat naar War Child.