Te dom voor aandelen?

Deze column is bedoeld voor mensen die denken dat ze te dom zijn om aandelen te kopen, dat je je daarvoor elke dag over de stand van zaken in het bedrijfsleven en op de beurzen moet informeren.

Geluk, en niet kennis bepaalt of je met beleggen winst boekt. Natuurlijk kan het geen kwaad in grote lijnen te weten wat er in de economie gebeurt, maar veel zekerheid in het beleggen biedt die kennis niet. Het koersverloop op de beurzen is het resultaat van miljarden individuele beslissingen. Niemand ter wereld heeft daarover voldoende overzicht om de koersontwikkelingen te kunnen verklaren, laat staan voorspellen.

Dat er toch nog mensen zijn die denken dat zij niet, en anderen wel, over voldoende kennis beschikken om aandelen te kopen, kan dan ook alleen maar wijzen op een minderwaardigheidscomplex.

In de zomer van 1998 zei een zeer planmatig beleggende vriend me dat hij eind 1999 al zijn aandelen zou verkopen. Met die millenniumangst kon je maar beter alle aandelen van de hand doen, zei hij. Ik schrok; als zelfs een rationeel mens als hij al bang was, zou iedereen dat wel worden. In de nacht van Oud en Nieuw vertelde hij zijn plan te hebben uitgevoerd. Om vervolgens van de zijlijn toe te hebben moeten kijken hoe er van millenniumangst geen sprake was en in november en december de koersen piekten. Is hij dom geweest? Helemaal niet. Hij heeft pech gehad.

De laatste maanden stijgen de telecomaandelen in snel tempo, of het nu gsm-operators zijn, alomvattende telecombedrijven of kabeltrekkers. Prompt verschijnen analisten in de media die uitleggen dat deze explosieve stijging logisch is, omdat internet en mobiele telecommunicatie de behoefte aan telecom op zullen stuwen. Dat lijkt wel een verklaring, maar is het niet. Want sinds begin jaren negentig is al duidelijk dat in de telecom een revolutie gaande is, maar niemand kan verklaren waarom de laatste maanden die revolutie opeens ook tot revolutionaire stijging van de telecomaandelen leidt en niet bijvoorbeeld al in 1998 of 1994.

De hele show die er soms wordt gebouwd in de media, met business updates vol opgewonden analisten, gaat voorbij aan het feit dat niemand precies weet wat er op de beurzen gaat gebeuren en waarom. Mensen die beweren dat zij het wel weten, wijzen net zo nauwkeurig de weg naar winst als de horoscoop in de Telegraaf.

Op zich zijn die analisten met hun schijnverklaringen en natte-vingeradviezen tamelijk onschadelijk. Jammer is alleen dat zij de indruk wekken dat je, om te beleggen, van alles moet doen en weten. Als je al niet elke dag het internet op gaat om de koersontwikkelingen te volgen, zou je toch minstens elke avond televisie moeten kijken om hun laatste adviezen te horen, zo suggereren de media die doen of ze beleggers wegwijs kunnen maken. Maar dat kunnen zij evenmin als wie dan ook.

Wie dus niet belegt, in de veronderstelling daarvoor te weinig kennis te hebben van het bedrijfsleven, kan gerust alsnog aandelen gaan kopen. Steek slechts een deel van je geld in aandelen, verdeel het over totaal verschillende bedrijven -iets trendy's in telecom of 'it', iets in de detailhandel, iets in de bank- of verzekeringswereld, en doe er nog lekker iets ouderwets bij, staal of zo- en wacht rustig wat er komen gaat. En als er 's avonds beursgoeroes op tv komen verklaren dat de aandelen stijgen omdat er veel vraag naar is en dat er veel vraag naar is omdat ze zo stijgen, zap dan gewoon verder.