Werken voor 'Vrij Land' vergt moed

Ismail Bahçeci is verdwenen. Spoorloos, dat staat vast. De rest is gerucht of speculatie. Is hij dood? Of zit hij in in het foltercentrum in Ankara? Of 'gewoon' in een cel in Istanbul. Deel 3 van een zoektocht naar een verdwenen Turk: De Krant.

Trouw publiceerde op 8 december een kaart van de verwoestingen in de provincie Tunceli. De Stichting Nederland Koerdistan had die kaart vervaardigd, mede op basis van üzgür Ãœlke. Bij de ontploffing kwam een persoon om. Er waren 20 gewonden. De politie pakte de overlevenden op voor een lang verhoor. Op dezelfde avond ging ook nog een café eraan, waar de hoofdredactie geregeld vergaderde. En verder vernietigde, praktisch op het zelfde moment, een bom het redactiegebouw in de hoofdstad Ankara.

Ondanks de explosies bleef de krant verschijnen. Deze maand verboden de autoriteiten üzgür Ãœlke, wat niet betekent dat de krant nooit meer uitkomt. Wel moet de directie een reeks formaliteiten vervullen, voor ze onder een andere naam dezelfde krant kan uitgeven. Directeur Serdar KarakuÃœ schat dat daarmee een maand zal zijn gemoeid. Hij vertelt dat de afgelopen jaren 25 medewerkers van de krant zijn vermoord. De krant veranderde al eerder van naam, in 1993 wisselde ze de naam üzgür Gündem (Vrije agenda) in voor üzgür Ãœlke (Vrij land). Nog eerder heette het blad Yeni Ãœlke (Nieuw land), maar toen was het nog een weekblad.

De autoriteiten zien in üzgür Ãœlke een spreekbuis voor alles wat er volgens hen niet deugt in het land, voorop de Koerdische guerrillabeweging PKK. üzgür Ãœlke was het enige landelijke dagblad dat uitgebreid aandacht besteedde aan Ismail Bahçeci. De overige kranten noemden Bahçeci alleen terloops, als geestverwanten met een spectaculaire actie aandacht vroegen voor zijn verdwijning, zoals de bezetting van het kantoor in Ankara van de grootste regeringspartij DYP.

Een uitzondering is de krant Cumhuriyyet, die (bescheiden) over Bahçeci berichtte. Ook Cumhuriyyet heeft zijn 'martelaren'. De columnist Ugur Mumcu kwam twee jaren geleden om door een autobom. Hij hield zich met zoveel affaires bezig, dat onzeker is waar de daders gezocht moeten worden. De extreem islamitische terreurgroep IBDA-C is vrijwel zeker verantwoordelijk voor de moord op Onat Kutlar. Kutlar schreef over kunst en sociale kwesties. Ze vermoordden hem op oud en nieuw met een bom, omdat hij dat 'christelijke feest' vierde in een café in Marmara. Een broer van Bahçeci en twee andere familieleden van verdwenen personen krijgen de kans om aan Cumhuriyyet hun verhaal te doen. Het ergst is Aliriza Toraman eraan toe. Zijn zoon Hüseyin verdween 3,5 jaar geleden spoorloos. Het verdriet bij de vader is naar binnen geslagen, je wordt beroerd van de blik in zijn ogen.

Wordt vervolgd