Aanval op vaste boekenprijs

Van onze redactie economie AMSTERDAM - Het is niet uitgesloten dat platenketen Free Record Shop de vaste boekenprijs in Nederland om zeep helpt. Als blijkt dat dit al in 1962 in Brussel aangemelde kartel tussen de uitgevers en boekwinkels later is aangescherpt, zou de hele prijsafspraak verboden moeten worden, en worden veel boeken aanzienlijk goedkoper.

Dit zegt althans advocaat-generaal Carl Otto Lenz in een gisteren uitgebracht advies aan het Europese Hof van justitie in Luxemburg. Lenz gaat in zijn standpunt “een stap verder” dan de Europese Commissie, die eerder stelde dat alleen de verzwaring van een eerder aangemeld kartel moet worden geschrapt, maar het boekenkartel zelf niet.

Of de door Free Record Shop aangevallen vaste boekenprijs komt te vervallen, is overigens nog onzeker. Allereerst moet het Europese Hof zich uitspreken over het standpunt van de advocaat-generaal. Dat gebeurt over enkele maanden. Het is nog de vraag of het Hof de advocaat-generaal zal volgen, of het veel minder drastische standpunt van de Europese Commissie zal innemen.

Vervolgens is de kwestie aan de orde of de Nederlandse boekenbranche zijn kartel inderdaad tussentijds heeft aangescherpt. Daar moet de Amsterdamse rechter Gisolf later nog over oordelen. Pas als het Europese Hof èn de Amsterdamse rechter beiden een voor Free Record Shop gunstige uitspraak doen, komt er een einde aan de vaste boekenprijs.

- Vervolg op pagina 7

Geen reden om alarmklok te luiden Boekenbranche niet bang voor uitspraak Europese rechter VERVOLG VAN PAGINA 1

Het loslaten van de vaste boekenprijs zal ingrijpende gevolgen hebben. Want bij de prijzenslag die dan uitbreekt, zullen de uitgevers hun assortiment voornamelijk tot bestsellers moeten beperken, terwijl bovendien veel literaire boekwinkels waarschijnlijk zullen sneuvelen. De bestsellers zullen goedkoper worden, maar de minder populaire boeken zullen ongetwijfeld in prijs stijgen. De animo om minder gangbare boeken uit te geven, zal ook afnemen. De Nederlandse boekwinkels hebben zich altijd fel verzet tegen pogingen om de vaste boekenprijs onderuit te halen.

Pikant is dat de Europese Commissie eerder al heeft laten weten in 1993 aangebrachte wijzigingen in de afspraken tussen uitgevers en boekhandels, inderdaad als aanscherping te beschouwen.

Het zou gaan om geïmporteerde boeken waarvoor de buitenlandse uitgever geen vaste prijs heeft vastgesteld, maar alleen een adviesprijs. De Nederlandse boekhandels zouden die boeken toch hebben laten vallen onder het regime van vaste prijzen.

De Koninklijke Vereeniging ter bevordering van de belangen des boekhandels (KVB) daarentegen is er “volstrekt zeker van” dat er geen sprake is van aanscherping.

“We weten al dertig jaar dat wijzigingen in de kartelafspraken geen verzwaringen mogen inhouden”, zegt KVB-directeur A. Hulskamp. “Dat spreekt vanzelf, en daar hebben we ook steeds naar gehandeld.”

Als de rechter dat standpunt overneemt, zou het boekenkartel niet hoeven sneuvelen. Vandaar dat de branche-organisatie KVB “geen enkele reden” ziet de 'alarmklok' te luiden.