'Ik schaam me voor mijn land'

De Oostenrijker Dieter Goriup stemde in de 36 jaar dat hij nu in Nederland woont nooit op een politieke partij in zijn vaderland. Hij zag daar nooit aanleiding toe, maar de toenemende populariteit van de extreem-rechtse FP & Ouml; dreef hem vorig jaar alsnog naar de stembus.

Tijdens één van zijn jaarlijkse bezoeken aan Oostenrijk zag Goriup FP & Ouml;-leider Jörg Haider in levende lijve. ,,Hij was in een plaatsje om een brandweerhuisje te openen'', zegt de in Limburg wonende Oostenrijker. ,,Het is een echte playboy. Een man met de allure van een filmster. Maar het is eigenlijk gewoon een domme jongen die zegt wat hij denkt. Een verwend rijkeluiszoontje. In mijn vriendenkring wordt de man dan ook niet serieus genomen. Veel mensen hebben op FP & Ouml; gestemd, omdat ze een andere coalitie wilden. Ze staan niet faliekant achter de ideeën van Haider.''

Goriup ziet geen gevaar in de FP & Ouml;-leider. De sancties die de Europese Unie voor Oostenrijk in petto heeft, vindt hij veel gevaarlijker. Goriup verwacht dat steeds meer mensen het voor hun landgenoot gaan opnemen als Europa tegen Oostenrijk aan blijft schoppen. Hij ziet nóg een groot gevaar. ,,Als de EU Oostenrijk gaat isoleren, bestaat de kans dat de FP & Ouml; steeds meer steun krijgt van rechtse bewegingen in Europa.''

De inwoner van Roermond is nooit aangesproken op zijn afkomst. Hij verwacht niet dat er vooroordelen over zijn landgenoten gaan ontstaan. ,,Zo dom zijn Nederlanders niet. En Bolkestein heeft uitspraken gedaan die op hetzelfde neerkwamen als sommige van Haider. Hij bracht het alleen wat diplomatieker.''

Waar Goriup zich niet voor zijn afkomst schaamt, doet de Rotterdamse A. Scholtes, dochter van een Oostenrijkse moeder, dat sinds kort wel. De vrouw was altijd trots op haar roots; ze hield van de gezelligheid, de vriendelijkheid en het zangerige accent dat - zo zegt ze expliciet - niet te vergelijken is met Duits. Aan het begin van haar verhaal schiet ze vol. De commotie van de afgelopen weken heeft haar aangegrepen. ,,Ik schaam me voor het land. Het is moeilijk om vanuit Nederland te oordelen, maar ik maak me ernstig zorgen over de toekomst van Oostenrijk.''

Scholtes vindt dat er iets moet worden ondernomen tegen de populariteit van de FP & Ouml;, maar over de sancties van de Europese Unie heeft ook zij haar twijfels. ,,De reden van de sancties moet de Oostenrijkers goed worden uitgelegd. Ze moeten niet het gevoel hebben dat ze in een hoek worden getrapt. Als dat gebeurt, weet je niet welke kant het opgaat. Misschien geven de Oostenrijkers Haider de schuld, maar ze kunnen ook met hem gaan sympathiseren.''

Scholtes sprak eerder deze week met haar twintigjarige kleinzoon over de situatie in Oostenrijk. ,,De kwestie deed hem niet zoveel. Daar schrok ik van. Hij weet ons verschil van mening aan de generatiekloof. We hebben er maar even over gesproken, maar het botste tussen ons. Misschien omdat ik de oorlog heb meegemaakt.''