Schandalensprookje Clinton nog niet voorbij

AMSTERDAM - Sneeuwbilly en de zeven Witte Huis-dwergen dansten en zongen van plezier. Ze vormden een kring om de kist met de boze heks en door het bos klonk het: “Ding dong, de heks is dood, de boze heks is eind'lijk dood. Ding dong, die heks van Jones is dood!” En Sneeuwbilly en de zeven dwergen leefden nog lang en gelukkig.

Nee dus. Het schandalensprookje van Bill Clinton is nog lang niet afgelopen. De vreugde, die vanaf gisternacht vanuit Senegal door het Witte Huis werd uitgestort over het Amerikaanse publiek, is meer die over een dooie mus. De uitspraak van rechter Susan Webber Wright dat Paula Jones geen rechtszaak tegen de president mag beginnen betekent op korte termijn een stevige overwinning voor de president. Maar het betekent ook dat slechts één obstakel is opgeruimd. Er zijn er nog een stuk of wat te gaan.

Al lang stond vast dat het met de civiele procedure - een eis tot schadevergoeding wegens arbeidsdiscriminatie en niet eens wegens seksuele intimidatie - een dubbeltje op zijn kant zou worden. Discriminatie moet - net als seksuele intimidatie - overduidelijk worden aangetoond. Paula Jones en haar laatste advocatenteam wisten niet meer bewijzen aan te voeren dan 'geen bloemetje op secretaressendag' en 'emotionele beschadiging'. Maar dat ze echt was achtergesteld (óf bevoordeeld), daarvoor ontbraken de belastende feiten. Haar vorige advocaten hadden Jones dan ook aangeraden het aanbod van een schikking te accepteren.

Maar Jones stond intussen al lang op goede voet met fanatieke politieke tegenstanders van Clinton zoals haar huidige woordvoerder Susan Carpenter-McMillan, een Californische advocate, die de haat tegen de Clintons uitstraalt. En zoals het Rutherford Institute, een juridische adviesorganisatie uit Virginia, die borg wilde staan voor de enorme proces- en advocatenkosten van Jones in een procedure tegen Clinton. Kosten noch moeite zouden worden gespaard als ze maar bereid was Clinton in de beklaagdenbank te krijgen, zodat hij voor het oog van de hele wereld te kijk kon worden gezet.

Carpenter-McMillan en het Rutherford Institute hebben zich al bereid getoond tot aan het Hooggerechtshof door te procederen. De kans is gering dat in beroep Jones en consorten alsnog gelijk krijgen, omdat het niet voor de hand ligt dat er nu nog nieuwe belastende feiten boven tafel komen. De affaire-Paula Jones zal het Witte Huis voorlopig geen schade meer berokkenen.

Het is echter een overwinning met een luchtje, want de affaire-Jones heeft al veel eerder zijn schade toegebracht. Zonder de ambtenares uit Little Rock zou de gerechtelijk onderzoeker in het oude Whitewaterschandaal Kenneth Starr nooit verder zijn gaan zoeken naar buitenechtelijke escapades van de president. En dan zou waarschijnlijk nooit een schijnwerper in de buurt zijn gekomen van Monica Lewinsky, de ex-stagiaire in het Witte Huis. En Kathleen Willey zou nooit naar de media zijn gestapt met haar verhaal over de handtastelijkheden van Clinton. Jones heeft een voorbeeldfunctie gehad voor andere vrouwen.

Het onderzoek van Starr, waarin Lewinsky en Willey prominent fungeren is weliswaar een strafrechtelijke kwestie, maar vrijwel iedereen is het er over eens dat de president nooit voor de rechter zal waarschijnen. Eventuele schade is politiek. Als Starr, zoals wordt verwacht, binnenkort zijn onderzoek afrondt, deponeert hij een loodzwaar onderzoek bij het Huis van Afgevaardigden op het bureau met de mededeling: Congresleden, trekken jullie de conclusie maar.

Stel, die conclusie is: de president heeft meineed gepleegd en de rechtsgang belemmert dan is het nog de vraag of de mate waarin dat is gebeurd ernstig genoeg is om een afzettingsprocedure tegen hem te beginnen. Enkele Congresleden, die de bui al zien hangen hebben voorgesteld de president te berispen, maar de Amerikaanse grondwet kent deze 'straf' niet. Het is blijven of wegwezen.

Een sleutelrol is weggelegd voor Henry Hyde, de Republikeinse voorzitter van de juridische commissie uit het Huis. Als hij geen grond ziet voor een afzettingsprocedure kan de rechtervleugel van de Republikeinen hoog of laag springen, maar dan is Clinton uit de gevarenzone. Politiek en juridisch heeft de Democratische Houdini - naar de befaamde boeienkoning - het 'm dan gelapt. Maar of zijn presidentschap dan verder nog wat voorstelt is hoogst twijfelachtig. En het oordeel van de geschiedenis over Clinton is nog een verrassing.