In DDR had tennis geen prioriteit

In een tijdsbestek van ruim een week worden in Leipzig twee hoofdstukken van de Duitse sportgeschiedenis geschreven. Het afgelopen weekeinde vierde de Duitse voetbalbond in de tweede stad van Sachsen haar honderdjarig bestaan. En vanaf vandaag wordt er voor het eerst sinds de hereniging van beide Duitslanden een Davis Cup-wedstrijd op het grondgebied van de voormalige DDR gespeeld.

In Leipzig vond voor het laatst in 1933 een Davis Cup-duel plaats. Duitsland won destijds op de banen van de 'Leipziger Sport Clubs 1901' van Denemarken. In de tweede ronde trof Duitsland, in Bremen, Nederland als tegenstander. Die eerste Duitsland-Nederland eindigde in 4-1 voor de Duitsers, met Gottfried von Cramm als grote man. Henk Timmer, de kopman aan Nederlandse zijde, zorgde voor het enige punt voor de bezoekers. In de zesde Davis Cup-editie tussen beide landen, de komende drie dagen in Leipzig, ontbreken de twee beste spelers, Nicolas Kiefer en Richard Krajicek.

Voor de wedstrijd Duitsland-Denemarken, 67 jaar geleden in Leipzig, kostte een entreebewijs 2.50 Mark. Voor dat geld had men wel een gegarandeerde plaats in de zon. Kinderen hadden overigens geen toegang tot de tribunes. De prijzen - en de kans op zon - voor de ontmoeting tussen Duitsland en Nederland in de Messehalle van Leipzig liggen nu beduidend anders. Voor een zespersoons Vip-box voor drie dagen moet 8350 DM op tafel worden gelegd.

In het sportsysteem van de voormalige DDR had tennis geen hoge prioriteit. Het ontbreken van de olympische status was daar zonder twijfel voor een groot deel debet aan. Ook werd tennis gezien als een elitaire bezigheid voor de westerse kapitalisten.

Op de lagere scholen werden kinderen op jonge leeftijd uitverkoren voor turnen en zwemmen, sporten met een hoog olympisch gehalte. Als prestatiesport werd aan tennis geen enkele waarde toegehecht.

Natuurlijk waren er tennissers met talent, maar zij kregen niet de kans zich te ontplooien. Thomas Emmrich was een van de besten, met voldoende klasse om zich met de wereldtop te meten. Dat bewees hij in partijen met Oost-Europese toppers als de Pool Wojtek Fibak, de Hongaar Balasz Taroczy en de Tsjechen Tomas Smid en Ivan Lendl.

Het westen was verboden terrein voor Emmrich. Tijdens een wedstrijd in de Kings Cup (een kleiner broertje van de Davis Cup) tegen Bulgarije kreeg hij van zijn superieuren opdracht zijn partijen te verliezen. In de volgende ronde stond een uitduel met Frankrijk op het programma.

Drie jaar geleden ontmoette Emmrich op het jaarlijkse veteranentoernooi in het Limburgse Mook voor het eerst een aantal toptennissers uit zijn actieve periode. Inmiddels is Emmrich 45 jaar. In die leeftijdsgroep voert hij de Duitse ranglijst aan.

In totaal telt Duitsland ruim twee miljoen geregistreerde tennissers. Een aantal dat in vergelijking met 1998 met bijna zestigduizend is teruggelopen. In Sachsen tennissen momenteel zo'n 15 000 mensen, een derde van alle tennissers in de voormalige DDR-staten. Na de Wende zijn er wel tennishallen gebouwd, maar het aantal beoefenaren nam nauwelijks toe. De mensen uit het oosten hebben nog altijd weinig affiniteit met de tennissport.

De cultuurstad Leipzig heeft wel al enige ervaring met proftennis. Dit jaar wordt in de Leipziger Messehalle voor de elfde maal het internationale vrouwentoernooi gespeeld. De finale van de eerste editie van dat evenement vond plaats op 30 september 1990, pal voor de officiële hereniging van de twee Duitslanden op 3 oktober. Steffi Graf won dat eerste en enige proftoernooi in de DDR. Zij schonk het prijzengeld van 45 000 dollar aan de Duitse bond voor de ontwikkeling van het jeugdtennis.

Morgen, tien jaar na dat gebaar van 's werelds beste tennisster, wordt in Leipzig het opleidingscentrum dat de naam van Steffi Graf draagt officieel geopend. Een van de aanwezigen is Lydia Steinbach, een 19-jarige speelster uit Dresden, die tijdens de Duitse kampioenschappen van vorig jaar de halve finales bereikte. De champagnekurken knallen morgen, maar volgens ingewijden duurt het nog generaties voordat de voormalige Duitse Democratische Republiek de eerste tenniskampioenen zal voortbrengen.