Noord-Iers vredesproces in gevaar

Het vredesakkoord in Noord-Ierland staat op het spel, nu het Ierse republikeinse leger (Ira) weigert wapens in te leveren. Unionistenleider en premier David Trimble wil dat zijn regering met Sinn Fein wordt geschorst, en dat de Britten tijdelijk het bestuur over de provincie overnemen.

Zo reageerde Trimble gisteren op het rapport van de internationale commissie onder leiding van de Canadese generaal De Chastelain, die toeziet op ontwapening van de paramilitairen in Noord-Ierland. Dat stuk is nog niet openbaar gemaakt, maar er staat in dat het Ira nog geen wapen heeft ingeleverd, weet Trimble.

De voorman van de protestantse UUP ging vorig jaar akkoord met een Noord-Iers bestuur en parlement, waar Sinn Fein - de politieke vleugel van het Ira - zitting in heeft. Zijn voorwaarde was dat de republikeinse terroristen voor 1 februari dit jaar zouden beginnen met ontwapening. Trimble vindt dat nu de basis is weggeslagen onder het 'Goede Vrijdag-akkoord' dat unionisten en republikeinen in 1998 sloten. ,,Wij hadden een stap gezet door een gedeeld bestuur te accepteren zonder dat het Ira wapens inlevert. Wij moeten nu constateren dat zij (de republikeinen) in gebreke blijven.'' Volgens het vredesakkoord moet het Ira in mei zijn wapens hebben ingeleverd.

In een ongebruikelijke verklaring liet het Ira weten het vredesproces toegewijd te zijn. Als bewijs wordt de voortdurende wapenstilstand aangevoerd, en de deelname aan de commissie-De Chastelain.

De Britse minister voor Noord-Ierland, Peter Mandelson, riep op tot bezinning. Hij zal waarschijnlijk een afkoelingsperiode voorstellen van enkele dagen. Trimble's voorstel om zijn regering te schorsen, biedt overigens mogelijkheden om althans verder te praten over een oplossing. Zijn partij eiste dat hij zou aftreden als het Ira voor 12 februari nog steeds geen wapen had afgestaan.