Herfkens verdeelt hulpsector

Icco, de interkerkelijke organisatie voor ontwikkelingsamenwerking, noemt de toetreding van Foster Parents Plan tot het selecte gezelschap van medefinanciers een bedreiging voor de continuiteit van de sector. Het Icco wil snel van minister Herfkens horen welke plannen zij heeft met de Nederlandse organisaties voor ontwikkelingsamenwerking.

De toelating van Foster Parents tot de 'club van vier' bestaande uit het katholieke Cordaid, het humanistische Hivos, het christelijke Icco en de onafhankelijke Novib noemt Icco strijdig met de subsidiewet. Op grond daarvan besloot Herfkens FPP dezelfde status te geven. De beperkte verankering van FPP in de ontwikkelingslanden waar vooral met eigen kader wordt gewerkt, is de voornaamste kritiek van Icco.

In de opinie van Icco ligt besloten dat zij vrezen de komende jaren minder belastinggeld te krijgen. Nu krijgen de aan kerken gelieerde organisaties, Icco en Cordaid, samen 55 procent van 650 miljoen gulden. De Novib ontvangt 30 procent en Hivos de resterende 15 procent. De verdeling van het geld verliep vroeger redelijk soepel. De verhoudingen tussen de vier werden de afgelopen jaren weliswaar gewijzigd. Maar omdat de totale som geld groeide, vloeide er geen bloed. Nu is het risico op brokken groter. Beschikbaar is nog altijd 10 procent van 0,8 procent van het bruto binnenlands product, te weten 650 miljoen gulden. Dat moet echter niet onder vier, maar vijf organisaties worden verdeeld. En mogelijk maken nu meer organisaties de gang van FPP naar de minister en wordt de spoeling nog dunner.

In 1982 trad Hivos tot de groep toe en kreeg 5 procent van Novib's aandeel. De kans dat de onafhankelijke Novib en Hivos moeten gaan betalen voor de toetreding van FPP lijkt uitgesloten. Icco en Cordaid lopen eerder het risico dat zij een deel van de koek moeten afstaan. Bij een overheveling van 5 procent naar FPP zouden kerkelijke ontwikkelingsorganisaties en ongebonden organisaties beide 50 procent van het belastinggeld krijgen. Daar is gezien de ontkerkelijking in Nederland weinig tegen in te brengen.

De vier hebben van minister Herfkens tot 15 februari de tijd gekregen om met FPP afspraken over de verdeling te maken. Herfkens moet het voorstel vervolgens goedkeuren. Een richtlijn voor een verdeelsleutel is er niet. Als het criterium 'donateurs' wordt gehanteerd is FPP Nederland met 350000 donateurs de grootste, gevolgd door de Novib. Icco en Hivos werken niet met donateurs. Daarom zijn zij niet van de grillen van de 'chari-markt' afhankelijk en hoeven ze niet in dezelfde vijver te vissen als FPP en Novib. Maar de vier laten zich ook geregeld op doelmatigheid toetsen. Voor FPP is ooit een studieopzet in Nederland gemaakt, maar van een werkelijke onafhankelijke toetsing kwam het nooit. De onduidelijkheid over de criteria, de tijdsdruk op het overleg en de weerzin bij de vier tegen FPP maken de kans levensgroot dat de vijf het onderling niet eens worden.