CDA geamuseerd over het geflirt van PvdA en VVD

Geen gejuich in de CDA-gangen, nu zowel de PvdA als de VVD binnen enkele dagen hebben laten weten dat de christen-democraten weer meetellen als potentiële coalitiepartner. ,,Ik kijk het eerder geamuseerd aan'', zegt vice-fractievoorzitter Bijleveld. ,,Ik vind dat dit geluid nog idioot laat komt'', voegt CDA-fractiesecretaris Hillen toe.

VVD-leider Dijkstal deed in het weekeinde de eerste voorzichtige toenaderingspogingen. Door vóór de grote belastingherziening te stemmen, had het CDA zichzelf volgens hem weer op de kaart gezet als een mogelijke 'constructieve' partner voor de toekomst.

Dinsdag liet ook PvdA-leider Melkert, geïrriteerd over het VVD-verzet in de Eerste Kamer tegen de deeltijdwet, zich ineens lovend uit over de grootste oppositiepartij. Inzake arbeid en zorg is het met het CDA beter zaken doen dan met de liberalen, constateerde hij. ,,Of dat ook anderszins een eigentijdsere coalitie zal zijn, zal de tijd leren.''

Opvallend, die liefdesuitingen, want vijf jaar hadden de beide tegenpolen binnen Paars het CDA volstrekt niet zien staan. Na de enorme electorale opdoffer van 1994 had de partij ruim de tijd nodig om zich te herstellen, was de communis opinio binnen de coalitie. Hillen: ,,Ik was verbaasd dat we in '98 nog zo werden weggespeeld. Toen de machtsvraag aan de orde kwam, telden we absoluut niet mee. Het CDA was verschrikkelijk beklagenswaardig.''

Ongeveer een halfjaar geleden kwam de kentering. Rond de algemene beschouwingen van september zaten PvdA'ers en CDA'ers weer bij elkaar om tafel om het kabinet gezamenlijk moties voor extra kinderbijslag en tegemoetkoming voor te leggen. De VVD hield langer de boot af - volgens Hillen om zich richting de meer conservatie kiezer te kunnen profileren als eenzame strijder tegen links - maar sinds het belastingdebat lijken de liberalen deze strategie te hebben verlaten.

Dat de VVD en de PvdA nu weer richting christen-democraten kijken is volgens Hillen volkomen logisch. De paarse samenwerking begint volgens hem na zes jaar de nodige slijtplekken te vertonen. ,,Bovendien is het een politieke wet dat partijen na twee regeringsperioden omkijken naar andere coalitiepartners.''

Hillen stelt dat het CDA inmiddels uit een diep dal is gekropen en voor PvdA en VVD aantrekkelijker is geworden. ,,We hebben nu weer een verhaal waarmee we naar de kiezers kunnen'', zegt Hillen. Jaap de Hoop Scheffer heeft volgens hem rust in de tent gebracht. Hij is dan wel geen 'hemelbestormende volkstribuun', zoals GroenLinks-fractievoorzitter Paul Rosenmöller, maar heeft de partij wel weer een eigen gezicht gegeven, stelt Hillen.

,,De fractie werkt nu weer constructief met elkaar samen. We zijn nog niet helemaal klaar. De winkel staat als het ware op het punt om weer open te gaan. De schappen zijn gevuld maar we hebben nog geen klanten over de vloer. Het ontbreekt ons nog aan slogans, aan pakkende oneliners'', aldus Hillen.

Volgens Bijleveld en Hillen brengen de uitspraken van Melkert en Dijkstal het CDA niet af van het gekozen pad. Per onderwerp zullen de christen-democraten bekijken met welke partij zij de komende tijd zaken kunnen doen. Zo is het CDA erg geschrokken van de VVD-inbreng in het euthanasie-debat, waarin het zelfbeschikkingsrecht op de voorgrond staat. Aan de andere kant denkt de grootste oppositiepartij op het gebied van de openbare orde weer eerder met de VVD een deal te kunnen sluiten.

D66 staat bij de flirts van PvdA en VVD richting CDA aan de zijlijn. Fractieleider De Graaf liet gisteren merken dat hij de opmerkingen van zijn beide coalitiegenoten ruim twee jaar voor de eerstvolgende kamerverkiezingen nauwelijks serieus kan nemen. Hij sprak van het uitzetten van 'geurvlaggetjes' en 'spelen in de zandbak'. Als het er echt op aankomt - de komende maanden, als er moet worden beslist over extra uitgaven en de besteding van het begrotingsoverschot - komen de PvdA en de VVD volgens D66 wel weer terug in het hok. Pas als die discussie niet tot een goed einde komt, is er kans op een snelle comeback van het CDA.