Drama in Doema rond voorzitterschap

Aan de illusie dat het nieuwe Russische parlement beter gaat samenwerken met de regering en het Kremlin is gisteravond hardhandig een einde gekomen. Van de politieke eensgezindheid die aan het ontstaan was rond waarnemend president Vladimir Poetin, is sinds de eerste vergadersessie van de half december verkozen Doema weinig meer over.

De eerste daad van het nieuwe parlement, de verkiezing van een voorzitter, liep meteen uit op een regelrechte confrontatie. Die leidde ertoe dat een derde van alle afgevaardigden onder luid geroep de zaal verliet. Alleen de communisten en de vertegenwoordigers van de kersverse Kremlin-partij Eenheid bleven achter.

Deze twee partijen hebben vervolgens met een overweldigende meerderheid van 285 stemmen oud-Doemavoorzitter Gennadi Selezjnov, een communist, herkozen. Selezjnov staat te boek als Kremlin-getrouw. De Russische regering, zo bleek uit de actie, kan het gehele politieke besluitvormingsproces naar zijn hand zetten door met de communisten onder een hoedje te spelen.

Toen de andere parlementariërs doorkregen, dat de twee partijen de stemming geheel hadden voorgekookt, waren ze diep verontwaardigd. ,,Het is een vernedering voor de Russische democratie en voor het electoraat'', fulmineerde de leider van de centrumpartij Russische Regio's.

De ex-premiers Sergej Stepasjin en Jevgeni Primakov trokken woedend hun kandidatuur voor het voorzitterschap van de Doema in. Met name Primakov was buitengewoon fel. Hij sprak van een 'complot'. Schaamteloos legde volgens hem een meerderheid zijn wil op aan een minderheid. ,,Op deze manier kan de Doema niet werken voor het welzijn van de samenleving. Bewaart u uw applaus maar voor de tijd dat niemand meer naar dit parlement luistert'', waren zijn laatste woorden voor hij de zaal verliet.

Stepasjin zei dat het optreden van het Kremlin strijdig is met de principes waar hij de afgelopen tien jaar voor heeft gevochten. De gang van zaken is een terugkeer naar de oude Sovjet-applausmachine, vond de kandidaat van de jonge hervormers. De woede bij de liberalen van Grigori Javlinski was des te groter, omdat ze ook bij de verdeling van de voorzitterschappen van de parlementscommissies buiten spel bleken te staan.

Een commercieel televisiestation vond gisteravond de stemming beter passen bij een dictatuur. De liberale gouverneur van Samara Konstantin Titov zei dat het Kremlin nu zijn 'ware gezicht' had laten zien. Titov zal zich vandaag kandidaat stellen voor het Russische presidentschap, namens de jonge hervormers.

Maar van de kant van het Kremlin-partij Eenheid was de reactie koel. ,,Iemand probeert hier een nieuwe presidentscampagne te beginnen'', luidde de beschuldiging aan het adres van Primakov. De ex-premier gold tot voor kort als kanshebber voor het presidentschap. Maar na de voor zijn partij Vaderland-Heel Rusland uiterst slecht verlopen parlementsverkiezingen besloot hij voor het Doema-voorzitterschap te gaan, een poging die gisteren dramatisch mislukte.