Klokkenluider holocaust overleden

Jan Karski, die in de Tweede Wereldoorlog het eerste ooggetuigenverslag van de holocaust aan de westelijke geallieerden bracht, is donderdag in Washington overleden. De Pool werd 86 jaar.

De ex-diplomaat ging in oktober 1942 in opdracht van het Pools verzet twee keer het getto van Warschau in om het westen verslag te kunnen doen van de situatie van de Poolse joden. Vermomd als bewaker wist hij het concentratiekamp Izbica binnen te komen.

In Londen informeerde hij politieke en religieuze leiders en had een persoonlijk onderhoud met de toenmalige Amerikaanse president Franklin Roosevelt. De geallieerden kwamen in '42 met een algemene verklaring waarin misdaden tegen de joden werden veroordeeld. Maar tijdens gesprekken met geallieerde leiders daarna stuitte Karski op stilzwijgen en ongeloof. ,,Misschien geloofden ze het niet, of dachten dat ik overdreef'', zei hij in een interview met het persbureau AP in 1995. ,,Roosevelt toonde geen enkele emotie. Hij vroeg mij slechts in Polen te laten weten dat de geallieerden de oorlog zouden winnen en dat de misdadigers bestraft zouden worden.'' Na de oorlog bleef Karski in de VS. Hij doceerde politicologie aan Georgetown University in Washington.