Het Pinochet-effect in Afrika

Een groep van internationale en Afrikaanse mensenrechtenorganisties heeft Senegal gevraagd de Tsjadische oud-dictator Hissène Habré te arresteren en berechten.

De organisaties zeggen hun aanklacht in te dienen in naam van de 'honderden slachtoffers van martelingen, politieke moorden en verdwijningen' tijdens het regime van Habré, van 1982 tot 1990. De oud-dictator leeft sinds zijn afzetting in Senegal, waar hij politiek asiel heeft gekregen.

Een rechter in de Senegalese hoofdstad Dakar kreeg gedetailleerde informatie overgelegd over 97 politieke moorden, 142 martelingszaken en honderd verdwijningen. Hij kondigde aan de documenten te zullen bestuderen en getuigen te horen, voordat hij eventueel formeel een zaak start.

De 'Pinochet van Afrika', noemen de mensenrechtenorganisaties hem al. Als Senegal ingaat op het verzoek om Habré te berechten, is hij de eerste Afrikaanse leider die zich voor de rechter moet verantwoorden.

,,Senegal heeft als allereerste het verdrag geratificeerd voor de oprichting van een internationaal strafhof. Het kan een voorbeeld zijn voor de noordelijke landen'', stellen de initiatiefnemers. Senegal is ook aangesloten bij het VN-verdrag dat landen verplicht om verdachten van marteling te vervolgen of uit te wijzen. Op basis van ditzelfde verdrag kan Augusto Pinochet berecht worden, besloten Britse rechters vorig jaar.

Tsjaad heeft in 1998 al eens aangekondigd dat het de uitlevering van Habré zou vragen, maar een formeel verzoek is nooit uitgebracht.

Volgens een waarheidscommissie die werd ingesteld na de afzetting van Hissène Habré, is zijn regime schuldig aan 40000 politieke moorden en 200000 gevallen van marteling. Frankrijk en de Verenigde Staten steunden Habré, die anti-Libië was.

Mocht de zaak tegen Habré van de grond komen, dan zullen heel wat Afrikaanse oud-dictators in ballingschap wakker liggen, hopen mensenrechtenorganisaties. De Oegandees Idi-Amin, tegenwoordig inwoner van Saoedi-Arabië, en de Ethiopiër Mengistu Haile Mariam te Zimbabwe, bijvoorbeeld.