Japanners roofden geen banktegoeden in '42-'45

De banktegoeden van Nederlanders in het door Japan bezette Nederlands-Indië zijn tijdens de oorlog ongeschonden gebleven. Wel is de inhoud van de door de Japanners geopende bankkluisjes grotendeels verdwenen.

Dat concludeert de Begeleidingscommissie Onderzoek Indische Tegoeden, die in opdracht van minister Borst (WVC) onderzoek heeft gedaan.

Veel problemen met bank- en verzekeringstegoeden zijn pas ontstaan na de Japanse capitulatie. Na 1945 kregen Nederlanders door monetaire en financiële maatregelen van de diverse overheden slechts geleidelijk de beschikking over hun geld. Pas in 1946 gingen de banken open, maar werd door bevriezingen niet uitbetaald. Hierdoor konden tegoeden minder waard worden. In 1952 was er nog een devaluatie van de rupiah, wat een ramp betekende voor veel mensen.

Dat de commissie niet heeft kunnen achterhalen wat met de inhoud van de kluisjes is gebeurd, betreurde commissie-voorzitter mr. A.G. van Galen. ,,Ik begrijp dat de teleurstelling wordt vergroot'', zei hij. Ook liet hij weten dat de commissie geen uitspraak kan doen over het wel of niet uitbetalen van de overheid aan de oorlogsgetroffenen.

Van Galen geeft toe dat er een groep onevenredig zwaar getroffenen is. Wat betreft financiële rehabilitatie raadde Van Galen de belangenorganisaties aan zich te wenden tot het kabinet.

D. de Moor, één van de initiatiefnemers van het onderzoek, zou graag zien dat er een vervolgonderzoek komt. Voorzitter Bouman van de Stichting Japanse Ereschulden sluit zich hierbij aan. ,,Het is een morele plicht van de overheid een vervolgonderzoek in te stellen. In Japan heerst een arrogant conservatisme, men neemt geen verantwoordelijkheid voor wat men heeft aangericht. De Nederlandse overheid heeft boter op het hoofd, het wordt hoog tijd dat er iets wordt gedaan.''

De Stichting Nederlandse slachtoffers japanse vrouwenkampen (SNSJV) is tevreden met de conclusies. ,,Het is goed in de openbaarheid te laten horen dat er dingen weg zijn'', zegt bestuursvoorzitter J.H. van Kempen. ,,Wij hebben de kwestie van de tegoeden uit Nederlandsch Indië destijds ook aangekaart. Veel leden hebben bij ons geïnformeerd naar tegoeden en sieraden uit Nederlands Indië. Ze zijn alles kwijt geraakt. Sommigen hopen dat het in orde komt, nu openbaar wordt dat hun bezit weg is gehaald.'' De stichting zou blij zijn met een onderzoek naar de ontnomen sieraden. ,,Maar het is al zo lang geleden. Daar komen we, geloof ik, nooit meer achter.''