Verbeten vechter

Niet zozeer de kiezers als wel de rechters hebben gesproken: George W. Bush wordt de 43ste president van de Verenigde Staten. Een portret van de nieuwe bewoner van het Witte Huis en van de man die het niet werd, al behaalde hij wél de meeste stemmen.

Wat een 'makkie' had moeten worden voor Democratische presidentskandidaat Albert Arnold Gore, is uitgelopen op een nederlaag. Het tragische is dat hij wel de meeste stemmen 'van het volk' kreeg, maar niet de meeste kiesmannen. Maar zo zit het Amerikaanse systeem in elkaar en de kenner van wetten en regels Gore heeft dat systeem nooit aangevochten, hoewel hij tot op het laatst in Florida en Washington zijn nederlaag probeerde te voorkomen.

Gore heeft zich, ook na de verkiezingsdag van 7 november, een verbeten vechter getoond, die anders dan zijn Republikeinse rivaal George W. Bush de touwtjes zelf in handen nam om via ingewikkelde procedures boven water te krijgen hoe de kiezers in Florida nu werkelijk hebben gestemd. En hij zal, ook na de beslissing van het hooggerechtshof in Washington, blijven zitten met de vraag of een meerderheid van het kiezersvolk in Florida, hoe miniem ook, toch niet de bedoeling had op hem te stemmen. Genoeg Democraten zullen van mening zijn dat Bush, via de rechters en de politiek, de overwinning van Gore heeft gestolen. Want nog steeds zijn niet alle stemmen in Florida eerlijk geteld.

Gore had alles om president van de Verenigde Staten te worden. Een ruime ervaring, acht jaar vice-presidentschap gedurende een periode dat de Amerikaanse economie ronduit floreerde, een gedegen kennis en een verleden waar niemand iets op aan kon merken. Hij was intelligent, ijverig, uitermate plichtsgetrouw en behept met een groot verantwoordelijkheidsgevoel. Je zou zeggen dat de Amerikanen wel gek moesten zijn zo'n man niet in grote meerderheid tot president te kiezen. Maar de meerderheid was te klein en uiteindelijk trekt Bush, dankzij dat Amerikaanse systeem van kiesmannen, toch in het Witte Huis. Ongetwijfeld zullen in de nabetrachtingen van deze verkiezingen weer de termen 'houten klaas', 'saaiheid', 'gebrek aan warmte' en 'gebrek aan charisma' vallen, maar de uitslagen van deze verkiezingen liggen zo dicht bij elkaar dat het moeilijk is om in die termen de verklaring te zoeken. Want het charisma van Bush oversteeg dat van een fluitketel ook niet veel en zijn diepgang was te vergelijken met die van een bord pap en dan niet eens een diep bord. En uiteindelijk achtte een kleine meerderheid van de Amerikaanse kiezers Gore geschikter als president dan Bush.

Al Gore kreeg het politieke bedrijf met de paplepel ingegoten. Zijn vader was senator voor Tennessee en de jonge Gore bracht veel van zijn jeugd door in hotelkamers in Washington DC, in plaats van in zijn geboorteplaats Carthage, een stadje bij Nashville waar hij op 31 maart 1948 werd geboren. Hij studeerde in Harvard en meldde zich na zijn studie vrijwillig voor dienst in Vietnam. Hij werd in 1976 gekozen in het Huis van Afgevaardigden en acht jaar later in de Senaat. Nog eens acht jaar later, in 1992, werd hij vice-president onder Bill Clinton. Daarvoor, in 1988 had hij al een mislukte poging gedaan zelf president te worden. In de jongste campagne heeft Gore zich gedistantieerd van zijn baas Clinton en diens gedoe met een meissie dat stage liep in het Witte Huis. Maar dat hield ook in dat hij niet goed gebruik kon maken van de niet geringe campagne-gaven van de huidige president.