In de olie uit de Erika zit wel erg veel troep

Het was geen gewone olie die uit de gezonken tanker Erika ontsnapte. Het was zware gasolie, zei TotalFina in een latere toelichting. Oftewel: zware petroleum met een kookpunt tussen 225 en 350 graden Celsius -de gewone petroleum kookt al vanaf 150 graden. Zware stookolie, zou de leek zeggen, een gangbare brandstof in scheepsmotoren.

Zo gangbaar was het goedje niet, alarmeerde het vogelasiel 'De Fûgelpits' in Anjum gisterochtend. Het asiel had uit nadere analyses van TotalFina begrepen dat er zware destillaten in zee en aan land zijn gespoeld. Cyclische oliën en slurry. Kankerverwekkende stoffen, en dat verklaarde voor de Friezen waarom hun vogels gezwellen kregen, kreupel werden en zelfs blind.

Nu zijn cyclische oliën zoals de beruchte pak's (polycyclische aromatische koolwaterstoffen) normale bestanddelen van aardolie en dus van stookolie, maar in de Erika lijken de concentraties erg hoog te zijn geweest. ,,15 procent slurry, zeg maar bezinksel, en 10 procent cyclische verbindingen: het lijkt erop alsof er allerhande restproducten doorheen zijn gemengd'', zegt de woordvoerder van Greenpeace die de analyses bestudeerde.

Hoe erg dat is, laat hij even in het midden. ,,TotalFina is nu aan zet om precies aan te geven wat er in de tanker zat.'' De oliemaatschappij benadrukt juist al in december de exacte samenstelling te hebben gemeld.

Vermoedelijk hebben de schoonmakers op de stranden aan hun pakken voldoende bescherming gehad. Voor de vogelwassers geldt dat iets minder, maar voordat de olie echt kanker verwekt, moeten ze toch grote hoeveelheden hebben binnengekregen. De vogels hebben dat wellicht wel, maar het is nu nog veel te kort dag om er kanker van te krijgen. Wat ze dan wel hebben? Attie Bos van de Groningse biologiewinkel die er vorig jaar een studie aan wijdde, heeft de vreemde verschijnselen van de vogels in Anjum nog nooit gezien. Maar voor de dieren maakt het eigenlijk allemaal weinig uit. ,,De meeste vogels waren toch al ten dode opgeschreven. Zelfs de vogels die straks schoon en bijgevoed weer worden uitgezet. Echt goed onderzoek is er nog nooit naar gedaan, maar volgens schattingen redt ook van die groep 70 tot 80 procent het niet.''