LASTIGE VRAGEN (Manfred Fischer)

Weet u in de regel waar u op hoopt?

Hoe vaak moet een bepaalde hoop niet in vervulling gaan voordat u hem opgeeft?

Dat een hoop zich niet vervult is voor mij geen ervaring tegen de hoop. Mijn hoop verliest de realiteit weliswaar niet uit het oog, maar kijkt verder, eraan voorbij.

Welke hoop hebt u opgegeven?

Dat men het leven kan plannen. Vroeger deed ik aan (politieke) futurologie, maar een inschatting op grond van goede gegevens zit er toch altijd naast. De val van de Muur heeft de hoop op voorspelbaarheid volkomen versplinterd.

Geen enkele revolutie heeft ooit de hoop van degenen die haar gemaakt hebben volkomen in vervulling doen gaan; leidt u uit dit feit af dat de grote hoop belachelijk is en revolutie overbodig?

De hoop van revolutionairen blijft onvervuld. De Muur is gebouwd op de revolutie van 1919. Een samenleving wetenschappelijk inrichten is een illusie die miljoenen gedood heeft. Het is onmogelijk om de mens fundamenteel te veranderen. We moeten wel vechten voor onze rechten, maar dat is geen revolutie. Tussen de revolutie van het maakbare en de strijd voor de vrijheid ligt mijn hoop.

Hoopt u op een hiernamaals?

Ik word door het hiernamaals geïnspireerd. Deze inspiratie is voor mij een dragende, uit deze bron drink ik.

Als u een dode ziet: wat van waar hij op hoopte komt u zonder gewicht voor, wat niet of wat wel in vervulling is gegaan?

Bij de vele doden die ik heb gezien is voor mij de vervulling van hun hoop onbelangrijk. Vervulde en onvervulde hoop wegen even zwaar. Hoop is iets anders dan vervulling van wensen. Vervulling kan hoop uit elkaar doen barsten en het niet in vervulling gaan kan hoop doen groeien. Neem de hoop op beterschap van een doodziek mens. Sommigen groeien in hun ziekte. Al worden ze niet gezond, hun hoop is geen illusie geweest.

Kent u ook verzoeningen die geen littekens achterlaten bij de ene of bij de andere partij of bij beide?

Voor echte verzoening is strijd nodig, die altijd littekens achterlaat. Littekens horen bij het leven. Na de bouw van de Muur woonden sommige gemeenteleden in het Westen, anderen in Het oosten. Die komen nu maar moeizaam weer bijeen. Hun levens zijn zo verschillend geweest.

Voor de opbouw van de nieuwe, ongedeelde samenleving is het fout om in oude wonden te boren en vervolgens verbaasd te zijn dat iemand het uitschreeuwt van de pijn. Het leed van de Muur is trouwens niet te wegen - de een twee kilo, de ander vijf. Leed is leed.

Wat is naar uw gevoel uw eigendom:

A wat u hebt gekocht?

B wat u erft?

C wat u hebt gemaakt?

Emotioneel gezien zou ik dat wat ik gemaakt heb mijn eigendom noemen. Maar voor de vrede in de samenleving is het belangrijk dat dat wat men gekocht heeft als eigendom gerespecteerd wordt. Maar eigendom brengt altijd een verplichting met zich mee en moet de naaste dienen: dat is mijn christelijke visie op eigendom.

Ook als u het desbetreffende voorwerp (van ballpoint tot kerkgebouw) zonder meer kunt vervangen, maakt diefstal u dan nog kwaad?

Diefstal maakt me kwaad. Het gaat om respect voor een ander mens, niet om het gestolene. Anderzijds: onroerend goed is in onze samenleving van groot belang. Maar het stuk grond waar onze kerk stond: wat is daarvan ons eigendom? Ik heb er jarenlang voor teruggave gevochten, maar wat heb ik, Manfred Fischer, eraan verdiend? Niets. Wat heeft mijn gezin eraan dat ik dagenlang niet thuis kom en almaar onderweg ben om aan die zaak te werken? Niets. Het is geen eigendom in de zin van bezit. Het is eigendom dat mijn gemeente dient. Daarom is het van belang dat eigendom wordt gerespecteerd en dat die DDR-grenstroepen destijds niet konden zeggen: zo, en nu is het van ons.

Ziet u graag omheiningen?

Voor de val van de Muur was het overwinnen van grenzen een van mijn belangrijkste behoeften. Daarna werd het bewaren van grenzen voor mij van meer belang. Grensoverschrijdingen zijn ook dodelijk. Ik noem u een voorbeeld: verkrachting.

Een omheining helpt om grenzen niet te laten overschrijden. Om onze nieuwe kerk staat ook een omheining. Eerst vonden we het belangrijk dat de kerk een lage drempel had. Maar dat geloof ik niet meer. De opvatting dat het leven fast, easy and soft moet zijn is een illusie. In een luidruchtige stad hebben ruimtes met betekenis, ruimtes van stilte en concentratie, drempels nodig. Daarom heeft de kerk hekken, al kun je er makkelijk overheen. Wie haar wil beschadigen hoeft niet veel moeite te doen. We kunnen toch niet weer bewakers laten patrouilleren - niet in deze straat.

Gesteld dat u aan een God gelooft: bestaat er naar u weet enige aanwijzing voor dat hij gevoel voor humor heeft?

Ja, daarvoor bestaan veel aanwijzingen. Mijn levensweg met zijn illusies. Mijn dochter. De psalmist zegt: 'Hij die in de hemel woont, lacht over u.' Humor en tragedie liggen vaak dicht bij elkaar.