Veranderingen pakken prettig uit

,,Wat is dit nu weer voor een truc van die Vermeend?'', was de verbaasde reactie van een betrokkene. Maar nadere bestudering leerde dat de nieuwste vondst van de staatssecretaris van financiën - een verlaging van de ww-premie - zo gek nog niet was.

De verlaging, voor in totaal een miljard gulden, blijkt een prima methode om de positie van de middeninkomens bij de grote hervorming van het belastingstelsel te verbeteren.

De ministerraad keurde gisteren een aantal wijzigingen in de oorspronkelijke belastingplannen van Vermeend en minister Zalm goed. De veranderingen pakken voor veel mensen prettig uit: alle inkomens tussen de 40 000 en 100 000 gulden gaan er extra op vooruit, onder meer omdat de bewindslieden wat met schijven en tarieven hebben geschoven. Ook ouderen en mensen met een kleine deeltijdbaan profiteren. De laatsten omdat zij nu ook in aanmerking komen voor de arbeidskorting, de vaste aftrekpost voor mensen met een baan.

Bepaald niet voor de eerste keer kan het paarse kabinet extra geld inzetten om een dreigende politieke problemen uit de weg te ruimen. Het verrassende miljard van Vermeend heeft strikt genomen niets met de belastingplannen te maken, maar komt in feite wel bovenop de 4,8 miljard aan lastenverlichting die het kabinet al had gereserveerd om de belastingherziening soepel te laten verlopen. Met deze oplossing kunnen ook PvdA en D66 - partijen die in hun maag zitten met het beeld van Paars II als ordinaire lastenverlichtingsmachine - goed leven. Zij wijzen erop dat de WW-premie toch omlaag zou gaan, gezien de aanhoudende daling van de werkloosheid en het daaruit voortvloeiende overschot in het WW-fonds.

Bijkomend voordeel van deze aanpak is dat de schatkist zo'n 400 miljoen gulden overhoudt, omdat de WW-premie minder als aftrekpost kan worden gebruikt. Dat geld kan Vermeend gebruiken om onder andere de ouderenaftrek iets te verhogen.

De PvdA'er Vermeend en zijn VVD-minister Zalm sturen vanmiddag het complete pakket veranderingen naar de Kamer. Uit de stukken blijkt onder andere dat het duo zijn dreigement waarmaakt dat aflossingsvrije hypotheken zonder einddatum worden aangepakt. Om te voorkomen dat de fiscus eeuwig aan die hypotheken meebetaalt, hanteren Zalm en Vermeend ook bij deze hypotheken een looptijd van 30 jaar.

Voor het overige gebruiken zij hun nota van wijziging vooral om allerlei groepen belastingplichtigen tegemoet te komen. Zo blijft er vanaf 2001 waarschijnlijk toch een beperkte lijfrente-aftrek van zo'n 2000 gulden mogelijk, ook als er geen pensioentekort bestaat. De verzekeraars nemen vrijwillig de kosten van zo'n 600 miljoen gulden per jaar voor hun rekening. Zij zijn bereid meer vennootschapsbelasting te betalen, omdat er veel geld valt te verdienen met lijfrentes. Het voorstel maakt het ook mogelijk dat werknemers hun spaarloon (1 800 gulden per jaar) deblokkeren voor een lijfrente. Dan vervalt wel de aftrek van 2000 gulden.

Coalitiepartij VVD krijgt zijn zin doordat directeur-grootaandeelhouders minder belasting gaan betalen dan Vermeend oorspronkelijk wilde. De belastingdruk voor deze ondernemers zakt onder de grens van 52 procent, het hoogste tarief in het nieuwe systeem.

Maar de andere grote regeringspartij, de PvdA, heeft ook reden voor tevredenheid. Het arbeidskostenforfait, dat nu nog relatief gunstig uitpakt voor hogere inkomens en waarvan oorspronkelijk een klein gedeelte overeind zou blijven, wordt geheel geschrapt. Iedere werkende mag nu een vast bedrag aan kosten aftrekken.

Die vaste aftrek is 300 gulden hoger dan in de oude plannen van Vermeend.

De komende twee weken debatteert de Kamer over de complete belastingherziening. GroenLinks-woordvoerder Vendrik voorspelt dat Paars daar uiteindelijk voor zo'n zeven miljard gulden aan lastenverlichting zal uitdelen. ,,Want de 750 miljoen gulden die Zalm eerder op een VVD-bijeenkomst in het vooruitzicht stelde, liggen ook nog op de plank.''