Ontruiming kraakpanden GroenFront

Elke avond gaan de bewoners van de GroenFront-kraakpanden slapen met de vraag of de politie de volgende ochtend op de stoep staat en de 'Slag om de Betuwe' - eindelijk - begint.

Een paar krakers houden de wacht in de uitkijktorens, op het dak of onder provisorische afdakjes. Als de nachtwakers ook maar half vermoeden dat de politie in aantocht is, slaan ze alarm en neemt iedereen zijn afgesproken positie in.

Ontruiming van de acht kraakpanden in Meteren, Zetten-Andelst en Ressen is juridisch al vanaf vorige week vrijdag mogelijk, maar tot vandaag heeft de politie zich nog niet laten zien. Voor de tientallen krakers begint het langzamerhand nogal zenuwslopend te worden. Hun enige zekerheid is dat de Nederlandse Spoorwegen de panden uiterlijk op 15 februari leeg willen hebben om ze te slopen voor de aanleg van de Betuwelijn.

,,Je kunt hier wel overspannen van raken'', beaamt actievoerder Gilles (23). In de 'krakolonie' aan de Wageningseweg in Zetten-Andelst heeft hij de politiescanner voortdurend aanstaan. ,,Elke avond hebben we vergadering en spreken we alles door voor het geval de politie de volgende ochtend komt. We weten niet precies wanneer ze komen, alleen dat de ontruiming waarschijnlijk 's ochtends vroeg begint. De politie wil er goed de tijd voor nemen. Gebeurt er niets, dan kun je nog een paar uurtjes proberen te slapen.'' De krakers mogen er af en toe een dagje tussenuit om thuis of bij vrienden op adem te komen. ,,Even lekker slapen, wat lezen, kijken of er gebeld is. Dan ben je weer helemaal opgeladen.'' Wat volgens Gilles ook scheelt, is dat het bewonersbestand regelmatig van samenstelling wisselt. In en rond de kraakpanden is genoeg te doen om verveling en irritaties voor te blijven: het verzorgen van de maaltijden, overleg met de andere kraakpanden en buurtbewoners en journalisten te woord staan. In huis is het fris, zo'n 8 graden. ,,Maar we slapen met wat mensen bij elkaar in een dichte kamer, dus dat is wel uit te houden. In de schuur hebben we een haardvuurtje aangelegd. Om de rook weg te krijgen, zijn er wat dakpannen afgehaald. En we hebben inmiddels zelfs een geïmproviseerde douche.''

Aan de torens, barricades, inpandige bunkers en tunnels wordt nog steeds gewerkt. Hoe steviger en zwaarder die zijn, des te langer is de politie bezig met ontruimen. Vertraging is de strategie van GroenFront, dat alleen lijdzaam verzet pleegt door in tunnels en bunkers te kruipen en zich vast te ketenen aan zogenoemde lock ons. Dat zijn buisconstructies waarin actievoerders armen of handen zo vastmaken dat ze ze alleen zelf weer kunnen losmaken. Gaan politiemensen zo'n 'lock on' forceren, dan is het risico op verwondingen groot. In de door actievoerders uitgeroepen 'vrijstaat' in Ressen zijn overigens op de openbare weg geen barricades meer opgeworpen na de opruiming van afgelopen dinsdag.

De politiekorpsen van Gelderland-Midden en Gelderland-Zuid hullen zich tot de ontruiming in stilzwijgen, behalve dat de grootscheepse actie zorgvuldig wordt voorbereid. Dat blijkt ook uit het draaiboek voor de media, gisteren op speciaal vervaardigd briefpapier 'Ontruimingsacties Betuwelijn' rondgestuurd. Op de verschillende 'actielocaties' wordt parkeerruimte gereserveerd en staan bouwketen klaar als tijdelijk onderkomen voor de talrijke cameraploegen, fotografen en verslaggevers. ,,Ik had de afgelopen week al de indruk dat er in de Betuwe meer journalisten dan krakers rondlopen'', lacht een politiewoordvoerder. De afritten van de rijksweg A 15 bij Zetten en Elst/Bemmel zijn tijdens de ontruiming afgesloten ondat de kraakpanden vlak langs de snelweg staan.

Kraker Gilles: ,,Ja, de politie heeft alles tot in de puntjes geregeld. Daarom duurt de voorbereiding ook zo lang.''