Alochtonen inwijden in ambtelijke taal

Het opleidingsinstituut van de FNV, FNV Formaat, presenteert dit weekeinde een nieuwe taalcursus voor allochtonen. Ariane Blokzijl was betrokken bij de ontwikkeling daarvan.

Wat is er nu precies nieuw aan deze cursus?

,,Het is onze bedoeling dat mensen beter kunnen omgaan met ambtelijk taalgebruik. Met hoger, nou ja, abstracter taalgebruik zoals dat binnen de vakorganisatie en de overheid gebruikelijk is.''

,,Nieuw is ook dat het om een schriftelijke cursus gaat. Mensen kunnen er dus aan werken op een moment dat het hen zelf uitkomt. Mensen uit deze doelgroep hebben, anders dan een paar jaar geleden, nu vaak werk. Als je in wisseldiensten werkt, is het lastig om op vaste tijden een les te volgen. Wij hopen overigens dat de cursus mensen ook stimuleert om weer te gaan leren.''

Waarom komt u nu met deze cursus?

,,Uit onderzoek onder leden van Bouw en Abvakabo bleek dat er grote behoefte aan is. We hebben daar ook al ervaring mee door het project 'Nederlands op de werkvloer' dat een tijd geleden liep. Daaruit bleek bijvoorbeeld dat bij de spoorwegen het woord 'sein' heel gewoon is. Maar 'daarentegen' of 'bovendien' levert problemen op. Mensen haakten dan af.''

Wat voor ambtelijke taal legt u in de cursus uit?

,,Nou, als iemand de overheid belt en te horen krijgt dat bijvoorbeeld iets 'gereduceerd' moet worden, is dat voor ons normaal. Maar dat is toch een abstract begrip. We behandelen begrippen als 'evalueren'. Veel vergadertaal vooral. En uitdrukkingen als 'iets op de rails zetten' bijvoorbeeld, het Nederlands staat bol van de uitdrukkingen. U hoort, ik zeg ook alweer 'het staat bol'.''

,,Mensen denken vaak dat iemand die goed Nederlands spreekt, ook meteen goed kan vergaderen, luisteren, schrijven. Dan haken mensen vaak af. De oorzaak wordt dan bij cultuurproblemen gelegd. Dat kan zo zijn. Maar wij hebben binnen de vakbond wel geleerd dat je vooral de bagage moet hebben om die verschillen te overbruggen. Een goedgebekte allochtoon kan dat. Maar je moet dus wel de taal beheersen om dat te kunnen doen.''

De cursisten krijgen na afloop een certificaat, maar uit onderzoek blijkt toch juist dat werkgevers daar helemaal niet naar vragen?

,,Nee, en dat vind ik eigenlijk wel goed ook. Nederlands is niet het enige waar je naar moet kijken bij de vraag of iemand geschikt is voor een bepaalde functie. Al lijkt het mij wel prettig als je als sollicitant met een diploma kan zwaaien. En dat kan je natuurlijk altijd ongevraagd doen.''