Nationale reserve

Militarisme is de gemiddelde Nederlander vreemd. Met de mededeling dat je beroepsmilitair bent, maak je niet echt de blits, al is de waardering wel wat toegenomen dankzij de humanitaire missies. Die bescheiden glans moeten de ongeveer drieduizend reservisten van de Nationale reserve (Natres) ontberen. In je vrije tijd soldaatje spelen, dat levert lacherige reacties en meewarige blikken op. Tot de nood aan de man komt en door hoogwater bedreigde burgers kennismaken met de militaire vrijwilligers. ,,Dan hoor je alleen nog maar lof over het professionele optreden van de Natres'', weet korpscommandant Dirk van Zuidam uit ervaring.

Ondersteuning van civiele autoriteiten bij rampen en calamiteiten is een belangrijke taak. Natres-militairen vullen zandzakken om dijken te verstevigen en helpen bij het afvoeren van met varkenspest besmette varkens. ,,Ik kan me ook voorstellen dat de Natres in actie komt na een vliegramp of bij het opsporen van een vermist kind'', zegt Van Zuidam.

Natres-soldaten krijgen een -verkorte- algemene militaire opleiding van twee weken. Is die met goed gevolg doorlopen, dan komt de soldaat bij een regionaal bataljon en begint het oefenprogramma. Per jaar is een Natres-militair minimaal honderd uur in touw. Officieel is het salaris vergelijkbaar met dat van een beroepsmilitair, maar valt per saldo een derde lager uit. Op vrijwillige basis kan een Natres-eenheid vaker oefenen of in actie komen dan honderd uur, bijvoorbeeld voor de erewacht op Prinsjesdag.

De Nationale reserve is formeel een mobilisabele reserve die alleen in buitengewone omstandigheden in actie komt. Op papier is de belangrijkste taak van de Natres nog steeds het bij oorlogsdreiging beveiligen en bewaken van ,,objecten die van strategisch belang zijn'', zoals elektriciteitscentrales, lucht- en zeehavens en bruggen. Daarnaast moet de Natres als het spannend wordt buitenlandse legereenheden helpen die over Nederlands grondgebied trekken, bijvoorbeeld Amerikaanse troepen die via de haven van Rotterdam naar Duitsland gaan. Maar sinds de oprichting in 1948 hebben die situaties zich niet voorgedaan.

Hulp bij rampenbestrijding daarentegen wel. In de defensienota wordt dat ook als taak van de Natres genoemd. Wrang genoeg moet de Natres de komende twee jaar met zo'n achthonderd functies inkrimpen naar 2750 mensen. Het korps zou nu uit zo'n 4000 mensen moeten bestaan, maar de werving verloopt moeizaam. In de wervingsfolder mag soldaat I Arjan Mooij vertellen dat ,,je nergens bent als je elkaar niet motiveert''. ,,Als we bezig zijn op de stormbaan en een van ons heeft moeite met iets, dan roepen we: 'Kom op, doorgaan, je wilt het zelf, je kan het'.''