Dief en diefjesmaat

Iedere Amsterdammer weet waarom de talloze fors frauderende en corrupte werknemers bij bus, tram en metro niet ontslagen worden en niet voor de rechter zijn gesleept. Wanneer dit wel gebeurd was, zou er in Amsterdam geen bus, tram en metro meer rijden en zou er op het hoofdkantoor ook geen 'beleid' meer worden gemaakt, wat overigens een betrekkelijke zegen zou zijn. Zo veel werknemers zijn immers bij fraude en corruptie zaken betrokken, dat de normale bedrijfsvoering, het met enige regelmaat laten rijden van bus, tram en metro, hetgeen nu al een groot probleem is, door hun massale ontslag direct tot stilstand zou komen.

Het directe gevolg van het in dienst houden van deze werknemers is dat de kanker van corruptie en fraude in het bedrijf voortwoekert. Fatsoenlijke werknemers moeten dagelijks optrekken met collega's die met hun corrupte praktijken zijn weggekomen. Zij moeten wel de indruk krijgen dat ze door fatsoenlijk te handelen wel heel erg een dief van eigen portemonnee zijn geweest. Het zal de sfeer op de werkvloer niet ten goede komen.

Treurig is het dat de bedrijfsleiding voor deze oplossing van het vraagstuk kiest, maar verbazingwekkend is het niet. In haar eigen rapportages over de bedrijfsvoering stelt zij zelf de feiten rooskleuriger voor dan ze zijn. Slecht voorbeeld doet slecht volgen. En is het niet zo dat directeur Testa reeds bij zijn aantreden, nu al weer een flink aantal jaren geleden, een zodanig hoge gouden handdruk bij zijn eventuele ontslag afdwong dat zijn vertrek voor het bedrijf een nieuw financieel debacle zou opleveren, en dat hij dus eigenlijk niet ontslagen kan worden, ook al zou daar alle aanleiding toe bestaan? Ook nu weer kijken de Amsterdamse politici de andere kant op.

De ellende bij het Gemeentelijk Vervoerbedrijf (GVB) duurt nu al jaren, maar het heeft geen enkele wethouder zijn of haar politieke loopbaan gekost. Maar zolang de politiek verantwoordelijken voor wanbeheer, corruptie en fraude op het fluweel blijven zitten, is er ook voor de anderen geen reden voor hun baan te vrezen. De burger kijkt verbijsterd toe en wacht ook in de spits meer dan een half uur op zijn bus of tram. Het gemeentebestuur weigert zijn verantwoordelijkheid te nemen en we weten dankzij de vertrokken gemeentesecretaris mevrouw Sint nu ook waarom. Corruptie en wanbeheer zijn in politiek Amsterdam geen issue. Ze bestaan niet en als ze bestaan, is er geen reden om je er over op te winden.

Nog enkele weken geleden verklaarde burgemeester Patijn geruststellend dat het maar om enkele gevallen van corruptie ging, terwijl officiële gemeentelijke bronnen jaarlijks een veelvoud daarvan hebben gedocumenteerd. Het was de typische reactie van de regent, eerst het probleem ontkennen, dan het bagatelliseren en vervolgens verklaren dat het al weer veel beter gaat. Tijdens zijn nieuwjaarsrede erkende Patijn iets van het probleem. Hij zou proberen een 'beter bestuurder' te zijn. Hij kan dat bewijzen door alsnog aan te sturen op het ontslag van iedereen, van hoog tot laag, die bij het GVB heeft gefraudeerd en voor het voortwoekeren ervan verantwoordelijk is.

Het ziet er niet naar uit. In plaats van verantwoordelijkheid te nemen voor de sanering van het bedrijf, is het gemeentebestuur bezig zich van alle verantwoordelijkheid te ontdoen door het GVB te 'verzelfstandigen', wat dat ook betekent. Op het stadhuis kan men dan binnenkort de handen echt in onschuld wassen. Hoe dan wel de politieke verantwoordelijkheid voor zo'n fundamentele overheidstaak als de zorg voor het openbaar vervoer geregeld kan worden, blijft een raadsel. Het openbaar vervoer in de hoofdstad dreigt uitgeleverd te worden aan dief en diefjesmaat.