Raad voor Cultuur geeft geen krimp in aanvullend advies

De Raad voor Cultuur blijft bij zijn advies dat verschillende orkesten en theatergroepen niet meer in aanmerking moeten komen voor subsidie. Het weerwoord van de getroffen instellingen op dit standpunt legt de raad naast zich neer.

Dat blijkt uit het aanvullend advies op de nota 'Van de schaarste en de overvloed', dat de raad gisteren aan staatssecretaris Van der Ploeg voor cultuur heeft gestuurd. In deze nota adviseerde de raad om drie orkesten op te heffen om meer geld te kunnen geven aan kleinschaliger ensembles. Verder moesten de toneelgezelschappen Orkater, Maatschappij Discordia en de Appel opgeheven worden en werd het Holland Festival vanwege kwaliteitsgebrek de wacht aangezegd.

In het aanvullend advies gaat de raad in op vragen van de staatssecretaris over het advies en op reacties van de diverse kunstinstellingen. De raad heeft gekeken naar feitelijke onjuistheden in de nota en waar nodig summier zijn advies aangepast. In geen enkel belangrijk advies is de raad afgeweken van zijn eerdere conclusies. Wel zijn er een paar nuanceringen.

Zo moet het Holland Festival een nieuw beleidsplan opstellen waarin duidelijk moet worden dat de programmering niet een willekeurige optelsom is van initiatieven uit verschillende disciplines met weinig onderlinge samenhang. Op een vraag van de staatssecretaris naar de kwaliteit van voorgaande Holland Festivals oordeelt de raad dat deze onder de maat is.

Ook over Toneelgroep De Appel wenste Van der Ploeg een nadere toelichting, omdat er volgens hem wél veel veranderd is sinds het vertrek van artistiek leider Erik Vos. De raad ontkent dit en stelt wederom dat de vernieuwingspogingen van het gezelschap niet geslaagd zijn.

Bij de voorgestelde opheffing van het Nederlands Kamerorkest, het Noordhollands Philharmonisch Orkest en het Radio Symfonie Orkest realiseert de raad zich de ingrijpende consequenties van het advies en wil daarom een orkestencommissie instellen. Deze commissie, die maximaal een halfjaar tijd krijgt, moet een antwoord vinden op de vraag welke orkesttaken door andere orkesten moeten worden overgenomen en hoe dat te realiseren valt. De commissie moet ook bedenken hoe symfonieorkesten gestimuleerd kunnen worden om vernieuwend repertoire te spelen en hoe zij als werkplaats voor jonge componisten kunnen fungeren. Ook zou moeten worden onderzocht waar ontslagen orkestleden weer aan de slag kunnen.

Een woordvoerder van de Stichting Nederlands Philharmonisch Orkest waaronder het Nederlands Kamerorkest valt, reageert verbaasd. ,,We moesten dit aanvullend advies vanmorgen van het internet plukken; het zou toch fraaier zijn als wij tijdig geïnformeerd zouden worden.'' Het standpunt van het NedPho ('een onzorvuldig en onuitvoerbaar advies') blijft ongewijzigd. ,,Er is wel een nieuwe draai aan het advies gegeven door te benadrukken dat de kamermuziektaak van het NedPho niet meer nodig zou zijn. Is de muziekcultuur dan veranderd in de afgelopen vier jaar? De raad onderbouwt die stelling op geen enkele manier. En de ondoorzichtige financiële structuur die ons verweten wordt, is door de overheid bedacht. Wij kunnen daar zelf geen verandering in brengen.''

Stan Paardekoper, directeur van het Noordhollands Philharmonisch Orkest, kende de inhoud van het aanvullend advies al een paar dagen. ,,We weten nu zeker dat de raad ons in het eerste advies onheus heeft bejegend, omdat nu blijkt dat men bezig is met het oplossen van een probleem in het orkestenbestel. Kwaliteit is eigenlijk nooit een criterium geweest; men wil de sector verkleinen en daar zijn wij het slachtoffer van. Dat grieft nogal.''

De zakelijk leider van het Holland Festival, Jacques van Veen, is niet verrast. ,,Er is niets veranderd. We moeten een nieuw beleidsplan maken, maar we hadden bij het eerste advies al aangegeven dat voor een ander soort festival meer geld nodig is.''