'We houden de vaart erin'

Het politiek meest omstreden voorstel in de aanbevelingen van de commissie-Elzinga, begin deze week gepresenteerd, was dat voor (experimenten met) een gekozen burgemeester. Hoe denken de zittende burgemeesters er over? Enkele kanttekeningen vanuit Groningen, Breda en Amersfoort.

,,Ik zou het jammer vinden als de discussie zich toespitst op het al dan niet kiezen van de burgemeester. De kern is dat de gemeentepolitiek levendiger moet worden en de burger er meer belangstelling voor moet krijgen.

Amersfoort valt met ongeveer 125000 inwoners volgens de voorstellen van de commissie-Elzinga in categorie twee: de gemeenteraad kan kiezen voor een rechtstreeks gekozen dan wel een benoemde burgemeester. Ik zou er geen moeite mee hebben om gemeenteraad en burgers meer invloed te geven, zo lang dat een sluitstuk is van eerder genomen maatregelen. Dan gaat het vooral om de positie van het college en van de gemeenteraad en om het verder doorvoeren van een duaal systeem. Nu lijkt het alsof we allemaal met hetzelfde bezig zijn en dat is besturen. Ik noem het monisme met dualistische spelregels.

Pas als je voor echt dualisme kiest, zie ik ruimte voor wethouders van buiten de raad. Maar dat heeft alleen zin als je zegt: er zijn twee machten. Het college heeft de vrijheid om te besturen en de raad controleert. Dan heb je als burgemeester ook die eigenstandige positie waar de commissie het over heeft, met meer invloed en bevoegdheden.

Het aardige is dat de gemeenteraad van Amersfoort zelf al langer bezig is met bestuurlijke vernieuwing. Ik ben met vier raadsleden naar de presentatie van de commissie geweest. De raad heeft in september 1999 al een aantal zaken geregeld om de positie van de gemeenteraad te versterken, zoals het initiatiefrecht en ambtelijke ondersteuning van raadsleden. De raad wil zijn mogelijkheden maximaal oprekken. Dat leidt al tot een verlevendiging en meer betrokkenheid. Ik ben benieuwd naar de reacties van de raad op de voorstellen. Over een paar maanden zal de commissie bestuurlijke vernieuwing aangeven welke praktische mogelijkheden ze nog meer ziet voor het bestuur van Amersfoort. We houden de vaart erin.''