Q-mail

Het leek logisch dat oud-premier Lubbers de mist niet liet optrekken rond zijn bemiddelingsrol bij het conflict op de Molukken. Want het zijn slechte onderhandelaars die zich voortijdig in de kaart laten kijken. Maar nu de Indonesische president Wahid weer uit Nederland is vertrokken, weten we nog steeds niet precies wat van Lubbers wordt verwacht bij het bezweren van het conflict tussen christenen en moslims. VVD-minister Van Aartsen van buitenlandse zaken is niet de enige in Den Haag die er geen touw meer aan vast kan knopen.

Al vaker werd Lubbers genoemd als verzoener in een buitenlands conflict en ging het niet door. In 1995 dook zijn naam op als opvolger van de Brit Lord Owen, onderhandelaar namens de EU in Bosnië. Hij werd het niet. Toch houdt hij het imago van verzoener. Zo'n typische olieman, die in staat is partijen weer aan tafel te zetten en vastgelopen onderhandelingen weer op gang te krijgen. De ex-premier die altijd wilde 'meedenken' past daarom in het rijtje van tien typische conflictbemiddelaars.

De tien belangrijkste oliemannetjes uit het Nederlandse bemiddelingscircuit:

1 Ruud Lubbers

2 Wil Albeda

3 Barend Biesheuvel

4 Max van der Stoel

5 Piet de Jong

6 Hans van den Broek

7 Wim van Kemenade

8 Max Rood

9 Joop van der Reijden

10 Jan Willem de Pous

Wie bemiddelen zegt, zegt Wil Albeda. Twaalf jaar raakte hij niet uit de plooi bij het oplossen van arbeidsconflicten tussen de ambtenarenbonden en de overheid. Oud-premier Barend Biesheuvel was op meer terreinen vredestichter. Hij suste boze vissers, actievoerende binnenvaartschippers en ontevreden bewoners van de Antillen. Max van der Stoel werkte in stilte als demper van dreigende etnische spanningen in Oost-Europa.

Piet de Jong heeft een van de merkwaardigste bemiddelingspogingen op zijn naam staan. De oud-premier en onderzeeboot-commandant werd in 1990 door de Kamer gevraagd naar Irak te reizen om 105 Nederlandse gijzelaars vrij te praten. Aanvankelijk zou hij met Luns gaan. Die haakte af, omdat hij niet de eerste viool mocht spelen. Na veel getreuzel werd er uiteindelijk toch een Nederlandse missie gevormd. De Jong haalde Van der Stoel en oud-minister Witteveen over de streep.

In 1975, lang voor hij minister werd, onderhandelde Hans van den Broek al eens bij de Ira-gijzeling van Akzo-medewerker Herrema in het Ierse Limerick. Commissaris van de koningin Wim van Kemenade en oud-staatssecretaris Joop van der Reijden zijn overal bij ruzie inzetbaar. Oud-minister Max Rood beweegt zich de laatste tijd vooral in de taxiwereld. De in 1996 overleden Jan Willem de Pous was ook na zijn voorzitterschap bij de Sociaal-Economische Raad de aangewezen man om de gulden middenweg te zoeken. De CHU'er had niet voor niets de bijnaam 'Jan Compromis.'

Opvallend: we konden geen vrouwen-bemiddelaars bedenken. Wie het weet, mag het zeggen.

Als het aan kamerleden had gelegen, zou de invoering van het (vrouwen)kiesrecht hoog op het lijstje van politieke gebeurtenissen van de vorige eeuw staan. Maar deze items zijn nooit voorpaginanieuws geweest. Daarom konden journalisten en politici ze niet kiezen. Om de tentoonstelling 'Een eeuw politiek, voorpaginanieuws' in het kamergebouw luister bij te zetten, hield de afdeling voorlichting van de Tweede Kamer een enquête onder journalisten en politici. De Duitse inval eindigde bij beide groepen op de eerste plaats.

De belangrijkste gebeurtenissen volgens 59 kamerleden:

1 Duitse inval in 1940

2 Aantreden Paars in 1994

3 Verkiezingszege D66 in 1967

4 Start televisie in 1951

5 Oproep revolutie Troelstra in 1918

6 Besluit samenwerking KVP, CHU, ARP

7 Historisch verlies CDA in 1994

8 Optreden Dutchbat in 1995

9 Verdrag van Maastricht in 1991

10 Drie van Breda in 1972

De politieke hoofdpunten volgens 35 journalisten:

1 Duitse inval

2 Historisch verlies CDA

3/4 Start televisie/optreden Dutchbat

5 Oliecrisis in 1973

6 Lockheed-affaire in 1976

7 Invoering abortuswet in 1980

8 RSV-enquête in 1984

9 Winst Lubbers in 1986

10 Aantreden Paars

Voor Trouw was de val van het kabinet-Marijnen in 1965 een historische mijlpaal. Het kabinet viel tijdens een live-uitzending van de NCRV op de redactie van de krant. Het hoofdartikel van de volgende dag eindigde dan ook met de woorden: 'Met excuses aan minister-president Marijnen en zijn collega's: Dank, hartelijk. U maakte onze uitzending voor ons DE gebeurtenis van het jaar.'