De gewone PvdA-leden vertrouwen het bestuur helemaal niet meer

Sisca Sytema hoefde niet naar de PvdA-bijeenkomst om over het aftreden van partijvoorzitter Marijke van Hees te praten. De afdeling Groningen, waarvan zij voorzitter is, had waarnemend-voorzitter Marriëtte Hamer al op bezoek gehad. ,,Wij zijn toen niks wijzer geworden. We hadden weinig hoop op echte antwoorden.''

Het is kenmerkend voor de wantrouwende houding die partijafdelingen hebben ten opzichte van het partijbureau in Amsterdam. Opvallend was de harde toon waarmee partijleden tijdens de informele PvdA-bijeenkomst deze week uithaalden naar de bestuursleden.

,,Het is schandalig hoe zij met Van Hees zijn omgegaan'', zegt Sytema. ,,Het waren leden van het dagelijks bestuur die Vrij Nederland hebben getipt over het onderzoek van Roel de Wit naar de financiële kwestie rond Van Hees. Wat er is gebeurd, weet ik niet, maar wel dat er een zootje van is gemaakt. Op het congres volgend jaar moeten we zeker andere mensen kiezen.''

Een telefonische rondgang bij PvdA-kaderleden leert dat het bestuur weinig kans maakt te worden herkozen. ,,Er is altijd wel een beetje gekissebis in de partij. Dat hoort nu eenmaal bij de PvdA'', zegt Bob Suurhoff, voorzitter Amsterdam-Oost. ,,Maar hoe het bestuur met Van Hees is omgesprongen maakte me sprakeloos. Dat kan echt niet.''

Volgens Paul Boel, voorzitter in Eindhoven, is veel van de malaise van de partij terug te voeren op het gat dat de laatste jaren is gegroeid tussen de vrijwilligers in de afdelingen en het professionele partijbureau in Amsterdam.

De tegenstelling tussen de partijtop en leden kwam tot uiting vorig jaar toen het congres vorig jaar Van Hees koos als partijvoorzitter en niet het Niet-Nix-duo Booij en Van Bruggen. Dit tot groot verdriet van de partijtop.

Boel: ,,We werden door de media en de top zó gepusht om op die twee jongens uit Amsterdam te stemmen, dat de meeste partijleden juist de kandidaat van buiten steunden. Je kunt stellen dat de leden toen zeiden: Wíj zijn de partij en niet de mensen van het partijbureau in Amsterdam.''

Daarnaast vindt Boel dat het bureau op organisatorisch gebied slecht functioneert. Het zit volgens hem in kleine dingen, zoals een slecht bijgewerkte ledenadministratie en de financiële afdrachten die niet goed worden afgewerkt. ,,We kampen al enige tijd met computerproblemen die niet worden opgelost. Dat soort dingen wekken op den duur irritatie op.''

Daarnaast lijkt het partijbureau volgens Boel doof te zijn voor signalen uit de afdelingen die politiek van aard zijn. ,,Ik weet niet of dat bewust gecreëerd is, of dat dat ongemerkt zo is gegroeid. Het is vaak gebeurd dat iemand van het bureau zou komen spreken en uiteindelijk afzegt. Daar is altijd een goede reden voor, maar het valt wel op'', aldus Boel.

Tweede-Kamerleden zijn volgens hem veel beter benaderbaar. ,,Leden hebben zo het gevoel dat zij invloed hebben op actuele kwesties. Dat ligt anders voor de dingen op langere termijn zoals beginselen en partijprogramma.''

De boodschap van de bijeenkomst in Utrecht was volgens Boel duidelijk. ,,Leden pikten het niet dat een door het congres gekozen voorzitter door het dagelijks bestuur werd gedwongen af te treden.'' Ook voor het komend congres in maart is het signaal niet mis te verstaan. Boel denkt dat het niet verstandig is voor de bestuursleden zich verkiesbaar te stellen. ,,Dat zou wel eens pijnlijk kunnen worden.''

De affaire rond Van Hees maakt voor Bob Suurhoff duidelijk, dat leden op dit moment te weinig invloed op de partij hebben sinds het afschaffen van de partijraad. Het instellen van een politiek forum, zoals onlangs door de commissie-Brouwer over partijvernieuwing is voorgesteld, vindt Suurhoff te vrijblijvend.

Dit forum, met daarin partijbestuur en daarvoor gekozen partijleden, komt drie keer per jaar bijeen om over actuele zaken te discusiëren. ,,Een beetje meepraten, dat gaat mij niet ver genoeg. Ik zie het partijbestuur toch als een soort politbureau en daar mag best wat vaker controle op komen.''

Boel vindt daarentegen dat met de herinvoering van de partijraad de klok teruggedraaid zou worden.

,,Ik zie een forum wel zitten. Kijk naar afgelopen maandag. Daar hadden we ook geen middelen om iets af te dwingen, maar ik twijfel er niet aan dat we een duidelijke boodschap hebben afgegeven die het partijbestuur moeilijk kan negeren.''