'De hele dag lopen, lopen, lopen'

Dat er meer opvangplaatsen voor daklozen en verslaafden in Utrecht komen, vindt Igmar (43) een goed idee. ,,Maar waarom zorgen ze er nou niet eens voor dat je gewoon een kamer kunt huren in Utrecht. Ze slopen hier eerst allemaal huizen en zorgen dan voor extra opvang. Je moet hier wel vier, vijf jaar op een woning wachten. Dan blijven mensen natuurlijk dakloos.''

Igmar en Walter hebben in het Utrechtse Snurkhuis geslapen. Op de tafel staan bekruimelde ontbijtbordjes en halflege koffiekopjes. Igmar rookt een sigaret. ,,Ik heb van één tot zes geslapen'', vertelt hij. Walter: ,,Mensen snurken, praten, zweten, het stinkt.'' ,,Maar het is beter dan buiten'', zegt Igmar.

Het Snurkhuis heeft deze nacht 57 mensen onderdak geboden, terwijl het eigenlijk ruimte heeft voor maximaal 55 mensen. ,,En in het logboek las ik dat we weer mensen moesten wegsturen'', vertelt Frans Govers van het Snurkhuis. Elke gast mag maximaal 19 nachten per maand in het huis doorbrengen. ,,Zeker in het begin van de maand, als iedereen zijn 19 nachten nog heeft, is het erg vol.'' Volgens Govers slapen dagelijks nog steeds 'enkele tientallen' mensen in Utrecht op straat.

Volgens Walter en Igmar kun je, als je vroeg belt, meestal wel een overnachting regelen. ,,Maar als je tien minuten te laat komt, sta je op straat.'' Gisteren bijvoorbeeld, belde Walter vroeg naar een opvanghuis. ,,Ik zei dat ik om acht uur zou komen. Maar 's avonds wisten ze van niks. Ik moest drie kilometer hardlopen om hier nog binnen te komen.''

In Utrecht wordt vandaag de nieuwe 'projectgroep BinnenPlaats' gepresenteerd die ervoor moet zorgen dat er snel 200 tot 250 extra opvangplaatsen komen voor daklozen en verslaafden in de stad. Eind 1998 bleek uit onderzoek dat Utrecht veel meer daklozen (zo'n duizend) telde dan de gemeente dacht.

Het probleem zit volgens de daklozen vooral in de openingstijden. De instellingen zijn pas laat open en de roosters zijn onvoldoende op elkaar afgestemd. Igmar: ,,Het Snurkhuis mag je pas om negen uur 's avonds in. Als je werkt, moet je nog tot negen uur 's avonds in de stad rondlopen. Zo kan je nooit uitrusten.'' Walter: ,,Mensen worden daar moe, ziek van.'' Igmar: ,,De hele dag lopen, lopen, lopen.''

Walter en Igmar willen dat bij een nieuwe dagopvang activiteiten worden georganiseerd. ,,Je moet iets voor de mensen doen'', zegt Walter, ,,ze niet alleen maar laten lopen. Een mens is geen dier.'' ,,Boeken lezen of tafeltennis, daar krijg je andere gedachten van'', zegt Igmar.

Volgens Johan ('tegen de zestig') is de daklozenopvang in Rotterdam het best geregeld. ,,Die hebben Amsterdam ingehaald. Daarna komt Den Haag, dan een hele tijd niks en dan heb je Utrecht.'' In Rotterdam kan je 's middags al terecht, weet hij. ,,En als een opvanghuis wat buiten de stad ligt, krijg je een metrokaart. Ook een warme maaltijd. En er is aparte opvang voor mensen van boven de vijftig en voor jongeren.'' In Utrecht is één dagopvang voor verslaafden en één voor niet-verslaafden. Maar die laatste is in het weekeinde 's ochtends dicht. ,,Geen wonder dat mensen klagen dat ze daklozen op straat zien.''

Frans Govers van het Snurkhuis: ,,Nog te vaak wordt alles bedacht door ambtenaren die wel hulpverleners en deskundigen zien, maar nog nooit met een dakloze of verslaafde hebben gepraat.''

Johan, René, Igmar en Walter zijn duidelijk over de nieuwe nachtopvang. Ze willen met minder dan twaalf man op een zaal. De douches moeten goed zijn en iederen moet er verplicht gebruik van maken. ,,Dan weet je zeker dat iedereen schoon is'', zegt Johan. Verder willen ze dat de nachtopvang 's ochtends pas op een 'fatsoenlijke tijd' weer sluit. Er moet aparte opvang zijn voor verslaafen en niet-verslaafden. ,,Dat geeft rust in de tent.'' Walter: ,,En ik wil graag een eigen opberghokje.'' Igmar ,,Nu zijn, als je vast slaapt, 's ochtends je schoenen weg.''