De Grave: Tijd dringt

Het wordt opschieten om de vier 'parlementaire gevechtshelikopters' nog een beetje tijdig en zinvol neer te zetten in Djibouti. Als wapen achter de hand voor de Nederlandse VN-militairen die momenteel in Eritrea neerstrijken.

Minister De Grave van defensie rekende de Kamer gisteren voor dat de tijd begint te dringen. Verdere vertraging dreigt als Nederland het niet snel eens wordt met Djibouti over het onverwacht forse 'parkeergeld' voor de vier Apache-helikopters. Een harde deadline noemde de VVD-minister niet. Maar hij maakte wel duidelijk dat het niet zo zinvol is om de luchtmacht-eenheid pas eind januari naar Afrika te laten trekken. Half juni vertrekken de Nederlandse VN'ers aan de grens van Eritrea en Ethiopië alweer naar huis, om te worden afgelost door nieuwe blauwhelmen, hoogstwaarschijnlijk uit India.

De term 'parlementaire helikopters' werd gisteren gebruikt door het kamerlid Van Middelkoop (GPV/RPF). Hij kreeg direct felle reacties van PvdA- en VVD-collega's. Want de uitzending van de luchtmachteenheid van zo'n honderd man plus de vier toestellen ligt steeds gevoeliger in het parlement.

Niemand bij de VN-troepen in Eritrea zit te wachten op de komst van de Apaches. Topmilitairen in Den Haag zeiden al in de aanloop naar de Nederlandse VN-missie dat de gevechtsheli's niet nodig waren. Ook minister De Grave was tegen. Maar de PvdA-fractie hield, met steun van coalitiegenoot VVD, toch vast aan het idee. De Grave zwichtte: Het neerzetten van de Apaches in Djibouti is 'niet noodzakelijk', maar de regering is bereid te luisteren naar de kamermeerderheid, die deze aanvullende bewapening wenste.

Inmiddels blijken de helikopters niet inzetbaar voor verkenningswerk en andere 'vredesbewarende' missies boven de troepen. Daarvoor staan ze te ver weg, zo'n vijf uur vliegen naar het grensgebied dat de blauwhelmen bewaken. Alleen als de Nederlandse troepen moeten vluchten voor oplaaiend geweld tussen Eritrea en Ethiopië worden de Apaches eventueel ingezet. Of ze werkelijk nodig zijn in dit noodscenario wordt dan nog bepaald door de leiding van Amerikaanse troepen, die zo'n evacuatie voor hun rekening nemen.

De kans op oplaaiende gevechten wordt steeds kleiner nu beide landen een vredesregeling hebben getekend. Minister Van Aartsen (buitenlandse zaken) zegt dat Eritrea en Ethiopië 'oprecht' het vredesproces ingaan. En daarmee groeit de kans dat de Apaches volkomen werkeloos blijven staan op een ver afgelegen plek waar Djibouti veel geld voor eist.

De extra kosten van de operatie 'parlementaire helikopters' worden becijferd op zo'n 15 tot 20 miljoen gulden, plus de bijdrage aan de lokale autoriteiten waarover deze week opnieuw wordt gesproken met de Nederlandse diplomatieke missie. De Grave probeert niet de indruk te wekken dat hij stilletjes hoopt op het mislukken van deze onderhandelingen, waarna de hele Apache-operatie alsnog kan worden afgeblazen. De wens van een kamermeerderheid mag geld kosten: ,,Het is geen onderwerp om over te kruidenieren.''