'Laat Molukkers naar Nederland vluchten'

Op 9 maart moet Franciscus, de 20-jarige vriend van haar dochter, terug naar de Molukken omdat zijn toeristenvisum afloopt. ,,Ik hoop dat we hem langer hier kunnen houden'', verzucht Tonnie van Morjaan. ,,Wie stuurt nou mensen terug. Het is daar oorlog.''

Bij Rotterdam piekeren Cliff (21) en Lucas (24) of ze naar Ambon zullen teruggaan of nog blijven. ,,Ze worstelen met de vraag: waar ligt mijn hart? Hun vader in Ambon zegt: er is hier niets om naar terug te keren,'' zegt hun Nederlandse oom.

Hun twee broers zijn alweer terug. De een om mee te doen aan de gewapende strijd, de ander om op Bali een onderkomen voor zijn familie te regelen.

De oom: ,,Mijn advies: als je het geld hebt, haal je familieleden hierheen op een toeristenvisum.'' Hij vindt het een aanfluiting dat de regering niet, zoals vorig jaar met de Kosovo-Albanezen, Molukkers uitnodigt tijdelijk naar Nederland te komen en voor transport en onderdak zorgt. ,,Daarvan zouden honderden, misschien wel duizenden mensen gebruik maken. Nu komen alleen de weinigen die het kunnen betalen.''

In Nederland verblijven naar schatting enkele tientallen Molukkers die vanwege de onlusten niet terug kunnen. Sommigen zijn vorig voorjaar in hun vakantie overvallen door de gebeurtenissen en hier gebleven. Anderen zijn later door familie naar Nederland gehaald omdat hun leven in gevaar is door honger en geweld. In de vluchtelingenkampen verblijven nu zo'n 100000 mensen onder vaak erbarmelijke omstandigheden.

Officieel moeten toeristen na drie maanden terug. De Immigratie- en naturalisatiedienst (IND) kan op verzoek het toeristenvisum met zes maanden verlengen. Dat wordt hangt af van de persoonlijke omstandigheden en de situatie op de Molukken. Minister Van Boxtel (integratiebeleid) heeft de 71 gemeenten met een Molukse gemeenschap in september al op de mogelijkheid van verlenging gewezen, maar families weten vaak niet waar ze aan toe zijn. ,,We gaan maar eens vragen bij de politie. Ik hoop dat hij drie maanden langer mag blijven'', zegt Tonnie van Morjaan.

Volgens de IND hebben nog geen Molukkers asiel aangevraagd in Nederland. Ook na een verblijf in Nederland van negen maanden is verlenging van het visum mogelijk. Volgens Henk Smeets van het Moluks informatie- en documentatiecentrum kan mensen terugsturen naar een oorlogsgebied er toe leiden dat velen illegaal in Nederland blijven, zoals begin jaren '80 gebeurde na de staatsgreep in Suriname.