PvdA: Eerder optreden tegen NS

De PvdA wil niet wachten tot 2003 met het opleggen van sancties aan de NS bij ondermaatse prestaties. PvdA-woordvoerder Van Gijzel stelt dat minister Netelenbos (verkeer, PvdA) al met ingang van januari 2001 de NS streng moet aanpakken.

Volgens het nieuwe concept-prestatiecontract (2001-2010) gaan de sanctiemaatregelen van de minister pas januari 2003 in. Van Gijzel meent echter dat ook het oude contract, dat de overheid in 1995 voor vijf jaar met de NS afsloot, de mogelijkheid biedt om het bedrijf bij structurele vertragingen boetes op te leggen.

,,Dat contract geeft precies aan aan welke kwaliteitseisen het treinvervoer moet voldoen. Vervolgens staat erin dat als er een geschil is over de uitvoering, de rechter in Den Haag daarbij kan ingrijpen'', zegt van Gijzel. ,,Ik vind dat minister Netelenbos daar snel wat mee moet doen.''

De laatste maanden kampen de NS met grote tekorten aan materieel en personeel, waardoor overvolle treinen met grote vertragingen vertrekken en soms helemaal uitvallen. De schuld voor deze situatie ligt volgens Van Gijzel geheel bij de NS. Het argument van de spoorwegen dat de nodige investeringen achterwege zijn gebleven omdat de politiek te weinig zekerheid bood over het nieuwe prestatiecontract, vindt hij lariekoek. ,,Toen de NS in 1995 het contract voor vijf jaar afsloten, wist de directie dat investeringen noodzakelijk waren om aan de kwaliteitsnormen te voldoen.

Het achterblijven van investeringen in personeel en materieel is volgens Van Gijzel terug te voeren op de vurige wens van de NS-directie om naar de beurs te gaan. ,,Voor een succesvolle beursgang zijn florissante cijfers nodig. Dat bereik je door de kosten omlaag te halen. Het niet doen van nodige investeringen had geen gevolgen voor de inkomsten, want de NS zijn monopolist en de reizigers komen dus toch wel. Daarom zijnde NS nu een stinkend rijk bedrijf met prachtige winstcijfers. Met aandelen Telfort en WOL heeft de directie uitstekend belegd. Dat de reizigers in de kou staan, deert kennelijk niet''.

Volgens Van Gijzel hebben de NS enkele jaren geleden besloten om geen nieuwe reserve-onderdelen van treinen te bestellen bij de fabrikant. ,,Men wilde de onderdelenvoorraad indikken want dat was goedkoper. Op een gegeven moment was de voorraad op en kon de fabrikant niet zo snel nieuwe leveren, want die heeft te maken met een volle orderportefeuille. Dat vind ik dus een slechte bedrijfsvoering van de NS.''

Maar Van Gijzel meent ook dat oud-minister Jorritsma en haar opvolgster Netelenbos te lang hebben gewacht met een strenger optreden tegen de NS. ,,Ik heb herhaaldelijk in de Kamer gevraagd of de NS zich nu aan het prestatiecontract hielden of niet. Daar kwam nooit antwoord op van de minister. Het departement had dus veel dichter op de naleving van het contract moeten zitten en wellicht de huidige noodsituatie kunnen voorkomen.''