Utrecht: bouwen op zwaar vervuilde grond

Ernstig verontreinigde grond gaat in de provincie Utrecht dienen als basis voor de bouw van woonwijken en bedrijfsterreinen.

Tot verbazing en ergernis van politieke partijen en milieu-organisaties gaat de provincie beproeven of het mogelijk is ernstig verontreinigde grond niet meer te saneren, maar ter plekke opnieuw te gebruiken. Ook deskundigen van provincie en gemeenten betwijfelen of deze stap wel verstandig is. Het huidige hergebruik van licht verontreinigde grond is al moeilijk te controleren en naar de effecten op bodem en grondwater is nauwelijks onderzoek gedaan. De proef (in Wijk bij Duurstede) moet dan ook onder strenge controle staan. De rijksoverheid moet de provincie ontheffing verlenen, omdat bij ernstig verontreinigde grond altijd sanering is vereist.

Een woordvoerster van de provincie benadrukt dat de proefneming bedoeld is om de haalbaarheid te onderzoeken. ,,Het ligt nog helemaal open.'' Milieudeskundigen vinden het hergebruiken van ernstig verontreinigde grond over de hele linie 'op dit moment nog een stap te ver'. Dat komt pas aan de orde als de controle en handhaving afdoende is geregeld.

Utrecht liep in 1996 ook al voorop met het gebruik van licht verontreinigde grond. In nieuwbouwwijken in en rond Utrecht is deze grond als bouwgrond gebruikt. De ervaringen zijn in zoverre positief dat de bouw sneller vordert en minder kost, omdat vervuilde grond niet hoeft te worden afgegraven en vervangen door schone grond. Maar uit de evaluatie van de provincie blijkt dat slechts bij twee projecten is nagegaan of het hergebruik (bijvoorbeeld als ondergrond voor wegen en in geluidswallen) invloed heeft op de bodemkwaliteit. De Stichtse milieufederatie ziet daarom geen heil in de nieuwe proef. ,,Die gaat ons even te ver. Het is niet na te gaan wat de lange-termijneffecten zijn. Bovendien: wie houdt in de gaten wat waar ligt?'' zegt directeur N. Papineau Salm. De milieufederatie had al moeite met het opnieuw gebruiken van licht verontreinigde grond. Uiteindelijk is toegezegd om die niet te gebruiken bij kinderspeelplaatsen, onder woningen en in ecologisch waardevolle gebieden. Ook provinciale-statenlid J. Kloppenborg (GroenLinks) heeft bedenkingen bij het plan, ,,dat wel ontzettend hoge eisen stelt aan onderzoek en controle''. Kloppenborg voorziet dat ,,de slinger nu de andere kant op slaat: eerst moest alle vervuilde grond worden gesaneerd, dat werd te duur en nu komt zo'n voorstel op tafel''.