'Doodzwijgen zal actievoerders opzwepen'

Molukse actievoerders moesten deze week zelf vertellen aan het ANP, het Algemeen Nederlands Persbureau, dat zij twee molotov-cocktails hadden gegooid naar een trein tussen Elst en Arnhem. Het was niemand opgevallen. De spoorwegpolitie bevestigde dat onbekenden 'iets' naar de trein hadden gegooid. Er was een ruit gesneuveld, reizigers hadden een lichtflits gezien en benzine geroken. 'Maluku Warchild' eiste de actie op, volgens de Molukse actievoerder Leo Reawaruw een afsplitsing van zijn 'paraplu-organisatie' People Against Genocide.

De woede richt zich behalve tegen Indonesië ook tegen Nederland. Eén van de redenen is dat het bedrijf Hollandse Signaal Apparaten materiaal levert aan het Indonesische leger. De documentaire 'Dutch Approach', over de Molukse acties van de jaren zeventig, pookte de emoties verder op. Het beeld bij veel Molukkers is dat van een onbetrouwbare Nederlandse overheid. Deze overheid haalde de Molukkers naar Nederland en liet hen niet terugkeren, zoals beloofd, beëindigde met geweld de treinkaping in 1977 en zegt nu zich in te zetten voor ingrijpen op de Molukken, terwijl er in de ogen van de meeste Molukkers veel te weinig gebeurt.

Reawaruw is onder journalisten inmiddels een bekende figuur. Met niet aflatende gedrevenheid bedelft hij hen onder telefoontjes en faxen. Door zijn warme banden met het ANP stromen ook langs die weg zijn klachten over de overheid op nieuwsredacties binnen.

De actievoerders zijn niet feilloos geïnformeerd. Zo maakten zij vóór de aanslag op de trein twee mogelijke doelwitten bekend: oud-premier Van Agt, wiens huis wegens dreigementen wordt bewaakt, en 'een Indonesische officier die zijn opleiding krijgt bij Instituut Clingendael'.

Een kennis van de militante actievoerders, niet Reawaruw, zegt dat zij met twintig mannen zijn, tussen achttien en dertig jaar. Hij spreekt regelmatig met de betrokkenen af. Dit gebeurt uit angst om op te vallen 'in het uitgaansleven'. Via deze kennis laten de actievoerders weten niet direct met de pers te willen praten, maar wel komende week een nieuwe aanslag te zullen plegen. ,,En dan één die lukt. Het treinincident beschouwen ze als een blamage'', zegt de kennis.

Het is onduidelijk in hoeverre Reawaruws 'People Against Genocide' een koepel is. Een journalist kenschetst een 'vergadering van kopstukken' als een gemoedelijke huiskamerbijeenkomst van bezorgde Molukkers. Eind september bracht Reawaruw zeventig Molukkers op de been voor een demonstratie. Niet veel, vindt ook hij, maar hij werd dan ook 'van alle kanten geboycot'.

Dit gebeurt nog, zegt Reawaruw. Woensdagnacht vertelde hij aan verslaggevers van Trouw en RTL 4 dat een nieuwe actie had plaatsgevonden in Amsterdam. Een half uur later hing het hoofd van de Ordedienst van de RMS (Molukse Republiek in ballingschap) al bij hem aan de telefoon. Hij maande Reawaruw op te houden met acties. ,,Mijn informatie was fake'', zegt Reawaruw. ,,Zo wilde ik erachter komen wie in de Molukse gemeenschap een mol is.'' Voor Reawaruw is nu bewezen dat hij wordt afgeluisterd en dat het hoofd van de Ordedienst voor de Nederlandse overheid werkt.

Het is niet onwaarschijnlijk dat Reawaruws mobieltje wordt afgetapt. Molukkers hebben sinds de acties in de jaren zeventig de warme belangstelling van de Binnenlandse Veiligheidsdienst en de laatste jaren lijkt die belangstelling, na een rustiger periode, weer geïntensiveerd. Maar het hoofd van de Ordedienst verklaart dat hij dinsdagavond eenvoudig in het publiek zat bij het RTL 4-programma Barend en Van Dorp, waar de nieuwsredactie hem over een mogelijke actie in Amsterdam vertelde.

Politie en justitie zijn zeer terughoudend met informatie over incidenten waar mogelijk Molukkers bij zijn betrokken. ,,Maar het doodzwijgen zal deze jongens alleen maar opzwepen tot zwaardere middelen'', meent Reawaruw. Op de Molukse internetsite DLM heeft iemand al een cynische bedankbrief geplaatst aan Reawaruw. De brief is zogenaamd geschreven door Indonesische gezagsdragers. Die zijn blij met de acties, want van de negatieve publiciteit 'zal uw volk op de Molukken de wrange vruchten plukken'.