Ajax breekt met huisstijl

Na de teleurstellende eerste helft van de competitie, voelt Ajax-trainer Jan Wouters dat hij zich de komende tijd niet veel zwakke prestaties meer kan permitteren met zijn team.

In Europees verband was er volop kommer en kwel, met de roemloze uitschakeling door Real Mallorca als dieptepunt. Voorts ligt in de eredivisie niet alleen PSV voor, maar zelfs Heerenveen. Dat is een volgorde, die er bij de beursgenoteerde club van honderd jaar oud niet in gaat en dus probeert Wouters alles uit om de ploeg na ruim een jaar eindelijk eens op de rails te krijgen.

Of dat lukt en of Jan Wouters door de van oudsher nogal onrustig op uitblijvend succes reagerende club de tijd wordt gegeven om zijn ideeën verder uit te werken, is de vraag.

Wouters is gepokt en gemazeld in het voetbal. Als geen ander kent hij de wetten aan de top, die voorschrijven dat de dienst doende trainer vrijwel altijd de schuld krijgt wanneer de prestaties tegenvallen. Het spel van Ajax onder Wouters is ruim een jaar lang al van dien aard, dat het vooral het onverdiende ontslag voor zijn voorganger Morten Olsen steeds belachelijker maakt.

Vanaf het moment dat hij met de erfenis van Olsen aan de slag ging, is het goede voetbal onder Wouters steeds achterwege gebleven. Het winnen van de nationale beker ten koste van Fortuna S was vorig jaar slechts een doekje voor het bloeden.

Vervolgens investeerde Ajax op advies van Wouters en directeur spelerszaken Danny Blind zeventig miljoen gulden in nieuwe spelers, maar ook hierna bleef Ajax flink teleurstellen. Wouters wijst in dit verband op de vele blessures, maar hij zegt er zelf meteen altijd bij dat die excuses hem en zijn team niet blijvend vrij pleiten.

De mokkende aanhang doet er gaandeweg een schepje boven op. Na de forse nederlaag van vorige week in de oefenwedstrijd tegen Anderlecht (3-0), vroegen de heethoofden onder de fans om de kop van de coach. Die roep was er gistermiddag in de Arena ook weer even na de op 1-1 geëindigde oefenwedstrijd tegen de Japanse club Red Diamonds Urawa.

In het nieuwe jaar heeft Ajax zodoende de negatieve reeks van 1999 voorlopig doorgetrokken. In Tunesië werd twee weken geleden ook al met 2-1 van de nationale ploeg van dat land verloren. Bij dit soort resultaten, komt het niet erg geloofwaardig meer over wanneer de trainer quasi-opgetogen meldt tevreden te zijn met het beeld van de wedstrijd. De coach had gisteren opnieuw genoten van het aantal geschapen, doch gemiste kansen.

De overwinning bleef andermaal uit en dat dan tegen een ploeg, die onlangs onder leiding van Aad de Mos uit de hoogste afdeling van het Japanse voetbal, de J-League, degradeerde.

Vrijdag staat voor Ajax de zware bekerwedstrijd in Kerkrade tegen Roda JC op het programma. Toewerkend naar die confrontatie, brak Wouters gisteren met de huisstijl van Ajax, het systeem met een driemansvoorhoede, waarin per traditie plaats wordt ingeruimd voor echte buitenspelers. Wouters heeft het nu een jaar op die manier geprobeerd en zijn conclusie is dat hij toch meer ziet in de 4-4-2 variant, die hij als speler bij Bayern München en PSV in praktijk bracht.

Ajax zonder een specifieke rechtsbuiten en linksbuiten - het lijkt op vloeken in de kerk. Ooit begon Louis van Gaal ook op die manier bij Ajax, maar toen waren het al gauw de spelers die hem corrigeerden.

Wouters koos gisteren voor een dubbele bezetting in het centrum van de aanval (Machlas/Grönkjaer) en een middenveld waarbij de defensieve rollen voor Van Halst en O'Brien waren en Laudrup op rechts en Dani op links als halve vleugelaanvallers acteerden.

Wouters vindt het spel met echte vleugelspelers 'te statisch', maar voorts beweert hij dat er 'niet zo veel verschil' is. ,,We spelen wat meer vanuit de positiewisselingen. Grönkjaer kan nu vanuit het centrum uitwijken naar de vleugels.''

Het zou Wouters goed zijn uitgekomen wanneer de tactische verandering met veel goals gepaard was gegaan. Er waren genoeg kansen, maar vooral Machlas faalde weer eens als spits.

De Griek scoorde volop bij Vitesse, maar Ajax zou nu eens gewoon moeten toegeven dat het een half jaar geleden veel beter Michael Mols en/of Pierre van Hooijdonk had kunnen contracteren. De mogelijkheid in die richting was er, maar deze twee Oranje-klanten werden gewogen en te licht bevonden.

Anderzijds was wel heel veel geld gemoeid met de komst van Jan van Halst en Frank Verlaat. Zij zijn tot op heden de tegenvallers geworden, waar vooraf al rekening mee gehouden moest worden. Als iedereen fit is, zullen Van Halst en Verlaat mogelijk niet eens meer op een basisplaats kunnen rekenen. Voor het hart van de dit seizoen zo kwetsbare Ajax-verdediging koos Wouters gisteren voor het duo Vierklau-Chivu.

Dat koppel belooft bepaald meer dan het duo Van Halst-Verlaat tot op heden heeft laten zien. Wanneer de gisteren nog afwezige midenvelders Winter en Knopper vrijdag fit zijn, mogen Van Halst en Verlaat voor een rol op het tweede plan vrezen.