Jaar Nulnul

De weggeduwde chef van Economische Zaken, Sweder van Wijnbergen, was vlak voor kerst op de radio. Urenlang. Het verveelde niet. Wat mij frappeerde, was deze stelling: alleen hun ideologie belemmert VVD'ers om eindelijk een einde te maken aan de jarenlange bezuinigingen op zorg en onderwijs.

Wie de volgende generatie opzadelt met een hele categorie laag opgeleiden, zei de macro-econoom, jaagt ze meer op kosten dan met een desnoods verhoogde staatsschuld ter wille van een verbeterd onderwijspeil. Zo! Grootburgerlijke wijsheid!

Op de Duitse televisie klonken dezer dagen soortgelijke geluiden van adelijke voorlieden van de Duitse liberalen. Die houden vaak nog vast aan idealen uit de Verlichting, zoals het recht op een gelijke start. In zijn parlementaire geschiedenis documenteert Oud ook zulke liberalen, van vóór de VVD.

Intussen is het 'laatkapitalisme' uit de jaren zestig alweer een toen niet voorziene, volgende fase ingegaan. U en ik vertegenwoordigen nu niet langer alleen de factor arbeid maar via onze pensioen-inleg en andere lijfrentes tegelijk ook de factor kapitaal. Dat verplicht ons eigenlijk tot fundamentele herbezinning.

Willen we dóór met de door onze paarse vrinden aangevoerde afbraak van de verzorgings-staat, verpakt als 'modernisering'? Blijven we -in partij, in bedrijf of thuis bij het belastingformulier- driftig meewerken aan het afbreken van oude solidariteitsketens? Gooien we er desnoods privé een smak geld tegenaan om onze eigen kids aan een goede opleiding te helpen, terwijl we ze tegelijk opzadelen met een massa kansarme en dus dure generatie-genoten? Blijven we erbij dat politie, zorg en onderwijs hun nieuwe personeel maar moeten zoeken op een markt die door het rijkere bedrijfsleven al ruim is afgeroomd?

Zo niet, dan moet er heus meer geld naar het collectief! Daar word je rijker van, niet armer. Wie thuis het licht uitdoet en de verwarming, die waant zich toch hooguit rijker? En tweedeling, dat is heel kostbaar.

Oh wacht: een krachtige overheid hoeft heus niet alles zelf te doen, riep Sweder nog in herinnering. Denkt u er eens over mee in dit jaar nulnul, in uw zelfbestuurde studiehuis?