'Zelfs mijn moeder vindt dit een onzinvak'

'Hee Katja!' Het mag dan de dag van de Nederlandse film zijn, op de scholieren in het Arnhemse Rembrandt-theater maakt de aanwezigheid van een Nederlandse soap-diva toch heel wat meer indruk dan die van filmregisseurs, acteurs en recensenten.

Als verplicht onderdeel van het vak ckv (culturele en kunstzinnige vorming) vonden gisteren in vijf filmzalen en verder overal in de foyers en gangen workshops, discussies en filmvoorstellingen plaats. Zo'n negenhonderd havo- en vwo-scholieren uit Arnhem en omgeving hebben vooraf een keuze voor de verschillende onderdelen kunnen doorgeven.

Terwijl het overgrote deel van de leerlingen de dag begint met de première van de speelfilm 'Lef', volgen Jelissa (15), Linde (16), Olivier (17) en Rozanne (15), allen uit 4 havo van het Rhedens Lyceum, de workshop video-reportage. Binnen een half uur heeft docent Frans van Lokven ze uitleg gegeven over de werking van de videocamera en hen de meest elementaire kennis over close-ups en totalen bijgebracht; vervolgens kunnen ze als een van de vier groepjes een bijdrage gaan maken aan een uiteindelijk vijf minuten durende reportage van de activiteiten in de ochtend. Hun opdracht: een sfeerimpressie.

,,Sfeer? Welke sfeer?'' Die is inderdaad wat vreemd in de Rembrandt, door de gangen lopen meer journalisten en cameraploegen -gekomen voor de eerste dag van een landelijk educatieprogramma-, dan scholieren (die zitten allemaal in 'Lef'), en zij volgen de leerlingen die op hun beurt hen filmen. De eerste minuten is het nog de vraag wat er moet worden geschoten en ligt de digitale camera wat onwennig in de hand, maar al gauw blijkt het eenvoudig, wordt de schroom afgeworpen en zelfs een poging gedaan Katja Schuurman in de helaas te donkere filmzaal vast te leggen.

Tussen de bedrijven door wisselen leerlingen van verschillende scholen indrukken uit van de manier waarop het vak ckv op de verschillende scholen wordt gegeven ('Wat? Moeten jullie hier een verslag van maken?'), en, meer algemeen, de tweede fase. Overal lijkt vaagheid te bestaan over de opdrachten, de cijfers, en ook inhoudelijk komt ckv er niet altijd goed van af. De onderwerpen -een toneelstuk, de architect Gaudí, een museumbezoek- zijn wel leuk, maar hoort dit wel op een school thuis? En dat je er zelfs wel eens op zou kunnen blijven zitten is helemaal bizar. De meesten hebben het gevoel dat het niet erg nodig is van die algemene ontwikkeling een verplicht schoolvak te maken; in de woorden van Olivier: ,,Zelfs mijn moeder vindt dit een onzinvak.''

De workshop blijkt echter heel interessant en is een succes; de andere groepjes maakten een interview, filmden de verschillende workshops (onder meer animatie, scenario en recensies schrijven) en de docent weet, weer in een heel kort tijdsbestek, de basis van de digitale montage uit te leggen. Binnen een paar uur is een aardige reportage ontstaan. Verder bestaat de dag voor deze leerlingen uit een vertoning van 'Karakter', 'De boekverfilming' of 'All stars'. In de pauze die aan die films voorafgaat komen uiteraard de recente rellen op het Binnenhof ter sprake. Ze voelen zich in hun goede naam aangetast. ,,Als je nu zegt dat je in 4 havo zit, word je meteen voor een relschopper aangezien'', zegt Ritger (16). Elk geloof in de competentie van staatssecretaris Adelmund of de andere politici die zich met het studiehuis hebben bemoeid, is verdwenen. Het enige wat wél waardering krijgt is de kortingskaart die bij het ckv-vak hoort en waarmee je goedkoper naar de film of het theater kunt. Maar is die ook geldig bij 'End of days'?

Wie overigens dacht dat middelbare scholieren Nederlandse films alleen maar bezoeken of huren omdat de vele boekverfilmingen de leesplicht voor hun lijst verlichten, komt bedrogen uit. Van de voorselectie die de organisatoren hebben gemaakt voor de verkiezing van de beste Nederlandse film blijken titels als 'De aanslag' en 'Turks fruit' niet door velen te zijn gezien. Ritger: ,,'Spoorloos'? Nee. Maar ik ken wel het boek. 'Het gouden ei' van Tim Krabbé, toch?''