Aad van den Heuvel: 'Ik stuit op een dichtgemetseld net'

Het plan voor De Nieuwe Omroep (DNO), een idee van Aad van den Heuvel en organisatie-adviseur Walter Etty, lekte afgelopen weekeinde uit. DNO wil een plek vinden binnen het publieke bestel, op Nederland 2. Maatschappelijk betrokken Nederland kijkt de kat uit de boom.

Maatschappelijke organisaties tevreden over de huidige hoeveelheid media-aandacht voor hun goede doelen? Aad van den Heuvel, oud KRO-coryfee en initiatiefnemer van De Nieuwe Omroep (DNO) kan het zich niet voorstellen: ,,Daar geloof ik niets van''.

,,We hebben niet te klagen'', laten organisaties als Novib, Amnesty International en Natuurmonumenten weten, als ze worden gevraagd naar het aantal uren zendtijd dat de publieke omroepen besteden aan maatschappelijk betrokken onderwerpen. De komst van DNO, die aandacht voor dergelijke onderwerpen als uitgangspunt heeft, is wat hen betreft niet noodzakelijk. Van den Heuvel, korzelig: ,,Ik heb ook andere geluiden gehoord. Maar we hebben nog niet met de organisaties gepraat. Dat hadden we de komende weken willen doen. Omdat onze plannen zijn uitgelekt is dat er niet van gekomen.''

Waarom achten Walter Etty en U de tijd rijp voor een omroep als deze?

Van den Heuvel: ,,Ik heb een programma over maatschappelijke onderwerpen bij de KRO, BV De Wereld. Dat staat geprogrammeerd op vrijdagmiddag, om kwart over drie. Dat programma hoort niet op dat tijdstip thuis. Ik wilde ook een mediaprogramma op het scherm brengen, gericht op journalisten, programmamakers en consumenten. Maar ik stuitte op een dichtgemetseld programmapakket. Bij elk voorstel kreeg ik te horen: heel nuttig, maar de netmanager zal er geen gaatje voor vinden. Ik dacht: ik word hier hartstikke gek van.''

Dus het idee kwam voort uit onvrede omdat u uw programma's niet kwijt kon?

,,Ja. De NOS en de netmanagers zorgen voor eenvormigheid. Alles wordt hetzelfde. Ik kreeg het daar buitengewoon benauwd van. Ik dacht: dit wordt nog het einde van de publieke omroep. Die onrust bespeur ik ook bij de jongens en meisjes van de VPRO. Iedere vorm van creativiteit wordt steeds meer uitgesloten. Het ziet er niet goed uit, dus besloot ik eens met vrienden en kennnissen hierover in gesprek gegaan. zo is het idee voor DNO geboren.''

Wanneer werd besloten er een specifiek maatschappelijk betrokken omroep van te maken?

,,Dat is op 31 december besloten. Het leek ons een levensvatbaar idee. Kort daarna lekten de plannen uit, toen kwam alles in een stroomversnelling. Niet erg, maar toch vervelend. We hadden meer met de maatschappelijke organisaties willen praten voor we ermee in de publiciteit zouden komen.''

Wat had u met die organiaties willen bespreken?

,,We zijn niet zozeer in hen geïnteresseerd als organisaties. Het gaat ons vooral om de bijna 3 miljoen Nederlanders die een of meer van deze organisaties steunen.''

En die de DNO ziet als potentiële leden.

,,Ja, daarom zou het fijn zijn als deze organisaties enige sympathie voor DNO zouden betonen.''

Waaróm wilt u een omroep die zich concentreert op maatschappelijke onderwerpen als milieu en Derde Wereld?

,,Omdat ik met dergelijke onderwerpen bezig ben en dus zie wat er gebeurt. Wat er gebeurt bij de huidige omroepen is goed, maar er gebeurt zoveel niet. Het lijkt alsof 'Big Brother' als de grootste tv-uitvinding ooit wordt beschouwd. Uit angst wordt vastgehouden aan het programmaschema. Ik snap wel dat je een goed bekeken programma als 'Ook dat nog' niet zo snel van prime time gooit, maar iedere verrassing verdwijnt zo.''

Als DNO de gewenste A-status haalt moet hij 700 uur per jaar vullen met maatschappelijk betrokken onderwerpen. Hoe zien jullie dat voor je?

,,Tja, we zullen ons toch onderhevig moeten maken aan de wet. Dat betekent dat we ook een bepaald percentage entertainment moeten leveren.''

Hoe stelt u zich dat voor, maatschappelijk betrokken entertainment?

,,Een buitengewoon moeilijke vraag. Neem 'Ook dat nog', is dat maatschappelijk betrokken? Het heeft toch te maken met brieven die kijkers sturen over problemen waar zij tegenaan lopen. Dat zijn ook maatschappelijke problemen. Het hoeft niet altijd over de Derde Wereld of het milieu te gaan. En als het wel over de Derde Wereld gaat hoeft het ook niet altijd alleen maar ellende te zijn.''

Ook Nederland 2 heeft een netmanager. Vreest u niet daar tegen dezelfde problemen aan te lopen: goed bekeken entertainment op prime time, de zwaardere informatie op minder gunstige tijdstippen? Ook Nederland 2 moet kijkers trekken en zijn marktaandeel halen.

,,Dat is het aardige van een nieuwe omroep: je bent er zelf bij. De netmanager blijft bestaan, maar krijgt te maken met een andere omroep. Een te behalen marktaandeel spreek je onderling af. We moeten daar een heel goed gesprek over gaan voeren. Ik vind het een uitdaging om ook op de betere tijdstippen, tussen 7 en half 12 's avonds, betrokken programma's te kunnen brengen.''

Maar de netmanger zal toch bepalen dat op de echte prime time, tussen 8 en 10, de goed bekeken programma's moeten komen?

,,Dat zou foute boel zijn. Daar moeten we het over hebben. Bij de KRO is dit inderdaad het geval, maar die houden vast aan een bestaand programmaschema. Op Nederland 2 beginnen we, als DNO er komt, met een schone lei. Ik heb het volste vertrouwen dat netmanager Bob Bremer een heel eind in onze wensen wil meegaan. Dat verzin ik niet, daar is over gepraat, ook met de Tros.''

Bob Bremer en de Tros willen wel zware informatie op prime time?

,,Ja, wat is zware informatie? Naast organisaties als Amnesty zijn er ook andere organisaties die je voor het voetlicht kunt brengen. Maar ik kan nog niet precies zeggen hoe de programmering er uit gaat zien. Het plan voor DNO is net uitgelekt, en dan zou ik nu ineens moeten weten hoe het hele programmaschema eruit ziet.''