Koningin vindt dat een paleis ook verwelkomend moet zijn

Omringd door haar hele gezin heeft koningin Beatrix gisteravond haar eigen tentoonstelling in het Stedelijk Museum geopend. De zieke Prins Claus voelde zich op het laatste moment goed genoeg om toch mee naar Amsterdam te komen.

Zeker twintig avonden heeft koningin Beatrix tot in de nacht met kunstwerken rondgezeuld en hamers aangegeven om de expositie te maken.

,,Soms was ik de koningin ineens kwijt en dan kwam ze terug met een schilderijtje dat ze acht zalen verder had gevonden'', vertelde museumdirecteur Rudi Fuchs gisteren.

Beatrix kon kiezen uit tienduizenden werken uit kelders, depots en kisten.

Haar selectie van ruim 350 werken hangt nu te kijk als 'De voorstelling, Nederlandse kunst in het Stedelijk Paleis'. Volgens Fuchs heeft haar selectie ,,absoluut haar eigen signatuur, maar ik ga daar niks over zeggen''.

Want dat persoonlijke is gevoelig bij de Nederlandse koningin. In de begeleidende catalogus legt ze dat uit in een vraaggesprek.

Toen Fuchs haar een jaar geleden vroeg als gastconservator (na een suggestie van prins Claus), dacht ze: dat kan niet.

Ze dacht dat ze te weinig gedegen kennis van kunst had, dat ze te weinig tijd zou hebben, maar vooral ,,omdat ik het gezien mijn functie niet verstandig vond om puur voor mijn plezier een expositie in te richten van kunstwerken die ik persoonlijk de moeite waard vind.''

Toch ging ze de ,,inspirerende uitdaging'' aan, met de gedachte van Rudi Fuchs om een leeg paleis in te richten.

,,Een paleis is niet alleen een gebouw met grote ruimten, veel goud en pluche, het moet ook verwelkomend zijn en toegankelijk'', vertelt Beatrix.

VERVOLG OP PAGINA 27

Museumdirecteur is onder indruk van gastconservator

Expositie

VERVOLG VAN PAGINA 1

In haar fantasiepaleis laat Beatrix zien wat Nederland de laatste halve eeuw aan belangrijk werk heeft voortgebracht en daarbij heeft ze ,,een zekere mate van objectiviteit nagestreefd''. Toch had ze vooraf geen criteria geformuleerd. ,,We keken eenvoudig wat we mooi, aansprekend, boeiend vonden.''

De o zo angstvallige koningin laat natuurlijk toch iets van haar smaak zien. Opvallend is dat er stevig met kwasten en kleuren is gewerkt op de schilderijen van haar keuze. Veel kunstwerken zijn kloek van formaat en beeld. Het is moderne kunst, maar geen al te malle of schokkende fratsen. En het is ambachtelijk werk. ,,De scheppende hand is een belangrijk element in mijn waardering voor beeldende kunst'', zegt ze.

Hoe persoonlijk ze haar museumwerk opvatte, bleek gisteravond ook uit de aanwezigheid van haar hele gezin bij de opening. Prins Claus, die nog steeds lijdt onder de naweeën van verscheidene prostaatoperaties en al zijn openbare verplichtingen heeft afgezegd, was gisteravond toch aanwezig om zich -weer zonder stropdas- te laten rondleiden door zijn vrouw. Willem-Alexander was er, en zelfs zijn broers Johan-Friso en Constantijn die zich zelden publiek vertonen, waren uit Frankrijk en Engeland gekomen.

Museumdirecteur Fuchs is onder de indruk van Beatrix als gastconservator. ,,Ze heeft een paar van de scherpste ogen die ik ooit heb meegemaakt'', zei hij. ,,Het is een ook dame die snel tot meningen komt en niet snel opgeeft. Ze heeft een grote kennis van zaken en kan haar meningen goed formuleren.'' Net als bij andere goede conservatoren, zag Fuchs bij Beatrix ,,ongeduld en een niet te onderdrukken neiging om kunstwerken aan te raken, op te pakken en te verplaatsen.''

Beatrix heeft zeker twintig avonden met een hofdame in het museum doorgebracht, vanaf een uur of zes tot soms één uur 's nachts. ,,We onderbraken alleen voor een half uurtje voor broodjes en soep'', aldus Fuchs die Beatrix begeleidde. ,,Het ging er zeker niet ceremonieel toe. Ze heeft niet zelf getimmerd, maar wel hamers aangegeven aan mensen die op trappen stonden. We hadden onze eigen tafels met onze spullen, drinken en asbakken.''

De koningin, die zelf graag beeldhouwt, had in het museum weinig keus om plastieken te tonen. Er is heel weinig van. Fuchs erkende dat dat een gemis is in zijn collectie. ,,Musea van moderne kunst hebben een hang naar het meest radicale, terecht denk ik, maar we mogen ook niet vergeten dat er mensen blijven die gewoon mooie sculpturen maken.''