Rechtbank gastvrouw voor scholieren

Nu ze toch tegenover de president van de rechtbank staan, willen de mavo-scholieren best even zeggen wat er volgens hen niet deugt aan de Nederlandse rechtsstaat. Voetballer Patrick Kluivert bijvoorbeeld, kwam er veel te makkelijk van af, vinden ze. ,,Alleen maar een taakstraf? Terwijl hij iemand dood heeft gereden? Zeker omdat-ie beroemd is.''

De rechtbank in Utrecht wil er een gewoonte van maken scholieren rond te leiden. Voor deze eerste keer is ook staatssecretaris Job Cohen te gast, die het begeleidende magazine 'Djustis' presenteert aan de twee mavo-klassen die voor een gastles op de houten bankjes in de rechtbank hebben plaatsgenomen. Het lesmateriaal is gemaakt door het ministerie van justitie.

De leerlingen van het College Blaucapel in Utrecht hebben zich grondig voorbereid. Ze weten veel van de rechtspraktijk, van die van de Amerikanen welteverstaan.

,,Als ik iemand vermoord en ik krijg tien jaar, dan kan ik me toch gewoon vrijkopen?'' vraagt een van de leerlingen. Dat misverstand is snel uit de weg geruimd.

En ook het antwoord op de vraag waarom wij geen jury-systeem hebben en Amerika wel, valt in goede aarde: ,,Wij laten de beoordeling liever aan mensen over die de wet goed kennen'', zegt hoofdofficier van justitie Inge Klopper.

Zo gemakkelijk als de officier kan president van de rechtbank Harm Brouwer zich er niet van afmaken. De leerlingen zijn vasthoudend. ,,U zegt nou wel dat iedereen gelijk is, maar het is toch gewoon zo dat rijkere mensen eerder een lichtere straf krijgen omdat ze een goede advocaat kunnen betalen?'' houdt Rachelle (15) vol. ,,Anders zou je ook geen goedkope en dure advocaten hebben.''

Brouwer ontkent halsstarrig: in Nederland bestaat geen klassenjustitie. De rechter beslist wat voor straf iemand krijgt, niet de advocaat. ,,Ik ben niet overtuigd. Dat zegt-ie gewoon omdat het zo hoort'', berust Najat (15) na afloop.

Van Jan (14) mag het allemaal veel strenger. ,,Ze moeten het heel afschrikwekkend maken, zodat je niet zomaar crimineel wordt.'' En ook Roy (14) vindt dat de wind eronder moet. ,,Ik ben een keer met school gaan kijken in een gevangenis en daar zie je dat mensen met een langere straf best een luxe kamer hebben. Dat vind ik niet goed.''

,,Soms vind ik de straffen die je leest veel te laag. Zeker als het gaat om geweld op straat'', zegt ook Wouter (15). ,,Een vriend van mij is laatst in elkaar geschopt omdat hij een FC Utrecht-petje op had. Ik word daar hartstikke boos om, dat ze dat zomaar kunnen maken.''

Brouwer is niet verbaasd over de mondigheid van de leerlingen. ,,Dit zijn nou eenmaal dilemma's die spelen. Je ziet in de hele maatschappij dat de rol van het slachtoffer in het strafproces steeds belangrijker wordt. De leerlingen stellen terechte vragen. Voor mij is het af en toe goed om op zo'n manier ermee te worden geconfronteerd.''