Evenwichtskunst verwacht van staatssecretaris Cohen

Job Cohen wacht vandaag een stukje hogere evenwichtskunst. De staatssecretaris van justitie verdedigt in de Eerste Kamer zijn vreemdelingenwet.

In juni kreeg hij in de Tweede Kamer uiteindelijk de drie coalitiefracties PvdA, VVD en D66 achter zijn plannen, met de fracties van GPV/RPF en SGP. Alles bij elkaar 105 van de 150 kamerleden, oftewel meer dan twee derde. Een meerderheid in de Eerste Kamer zal in elk geval bescheidener van omvang zijn.

De lastige positie waarin Cohen terecht is gekomen, heeft hij te danken aan VVD-Tweede-Kamerlid Kamp.

Op diens instigatie is in de nieuwe vreemdelingenwet een bepaling opgenomen, dat een asielaanvraag wordt afgewezen als een vreemdeling afkomstig is uit een land dat het VN-vluchtelingenverdrag heeft ondertekend -of andere internationale verdragen die de rechten van de mens beschermen- en de vreemdeling niet aannemelijk heeft gemaakt dat dat land die verdragsverplichtingen jegens hem niet nakomt.

Bij de senaatsfracties van PvdA en D66 zijn de alarmbellen gaan rinkelen. In de aanloop naar het debat, vanmorgen, hebben ze de staatssecretaris al bestookt met vragen op dit punt.

Dat een land een prachtig verdrag heeft ondertekend, is nog geen garantie dat het daar met de mensenrechten op alle fronten goed gaat. Lopen we met deze bepaling niet het risico dat Nederland een 'echte' asielzoeker terugstuurt en zo alsnog blootstelt aan het risico op vervolging?

Cohen zal in uitwerkingsvoorschriften aangeven, hoe dat moet worden voorkomen. Maar hij heeft PvdA en D66 daarmee nog niet overtuigd.

Deze partijen willen dat de bewindsman vandaag overtuigend uiteenzet welke garanties er zijn dat echte vluchtelingen nooit vergeefs in Nederland aankloppen. Lukt hem dat niet, dan heeft hij een probleem.

Dat de paarse coalitie in de Eerste Kamer over slechts 38 van de 75 zetels beschikt, telt voor D66 (4 zetels) in elk geval niet mee. Woordvoerder Kohnstamm: ,,Ik heb van mijn fractie de vrijheid gekregen een puur juridische discussie te voeren. Als Cohen ons weet te overtuigen, zullen wij juichend voorstemmen.''

Zijn PvdA-collega Le Poole laat weten dat er binnen haar vijftien leden tellende fractie 'verschillende nuances van kritiek' zijn. ,,Sommigen tillen er zwaarder aan dan anderen. Maar we hopen uiteindelijk op één lijn uit te komen. Het hangt af van het antwoord van Cohen.''

De staatssecretaris heeft daarbij één probleem. Hoe meer hij toegeeft aan de fracties van PvdA en D66, hoe meer hij de VVD, goed voor 19 zetels, van zich verwijdert.

,,Wij vinden dat Henk Kamp een heel verstandig voorstel heeft ingediend'', zegt VVD-senator Rosenthal. ,,Daar mag niet aan getornd worden. Voor ons zijn de sleutelwoorden helderheid en eenvoud. Alles wat dat aantast, vinden wij niet leuk. Er is naar ons idee dan ook geen ruimte om op dit punt te marchanderen.''