Poetin wil oliedollars in Rusland houden

Waarnemend president Vladimir Poetin van Rusland heeft zijn eerste harde economische maatregel aangekondigd. Deze is ronduit repressief en weinig verrassend.

Doelwit is de oliesector, de kurk waarop de Russische economie drijft. Poetin is van plan de vrijheid van olie-exporteurs om met hun oliedollars te doen wat ze willen, drastisch aan banden te leggen. Olieproducenten worden waarschijnlijk vanaf half januari gedwongen alle valutainkomsten om te zetten in roebels. Op dit moment zijn ze verplicht de helft van hun dollars aan te bieden op de Moskouse valutabeurs.

Ex-premier Jevgeni Primakov, wiens economisch beleid als pseudo-communistisch werd bezien, heeft bij zijn aantreden overwogen om dezelfde beperking in te voeren. De verplichte verkoop van álle valuta werd echter als te drastisch beschouwd. Poetin aarzelt nu niet om het volle pond te eisen.

De valutabeperking moet de staatskas 1,5 miljard dollar per maand extra opleveren. Die kan Moskou goed gebruiken. De oorlog in Tsjetsjenië is duur en voorlopig nog niet ten einde. Ook de Russische schuld bij het buitenland valt nauwelijks te bekostigen. Verlichting van die schuld is niet in zicht, omdat de relatie met een van de belangrijkste schuldeisers, het IMF, op een laag pitje staat. Verder is een groot aantal westerse bankiers (de Club van Londen) voorlopig niet van plan om Rusland een deel van de schuld van de voormalige Sovjet-Unie kwijt te schelden. Dat gebeurt op zijn vroegst pas na de presidentsverkiezingen eind maart, als meer duidelijkheid bestaat over de koers van Rusland.

Poetin wil zijn maatregel vergezellen van extra controles op de valuta-uitvoer. Kennelijk gaat het Kremlin ervan uit, dat de beperking de olie-exporteurs zal uitdagen om meer dollars illegaal in het buitenland achter te houden. Dmitri Avdejev, analist bij de Russische investeringsbank United Financial Group (UFG), verwacht echter geen toename van de kapitaalvlucht. ,,Die is al op een maximum.'' Kapitaalvlucht is ziekte nummer een van de Russische economie. Avdejev schat dat in 1999 ongeveer 15 miljard dollar illegaal het land is uitgesluisd. Dat is grofweg hetzelfde bedrag dat Moskou aan het IMF verschuldigd is. Olieproducenten zijn echter niet de hoofdschuldigen volgens de analist, omdat ze legaal tegoeden mogen aanhouden in het buitenland.

,,Poetin is geen economisch genie.'' Bij UFG hopen ze daarom dat de waarnemend president afziet van verdere drastische ingrepen. Poetin wil, zo zei hij gisteren, de rente verlagen, ter stimulatie van de productie. De huidige veertig procent maakt het voor ondernemers onmogelijk om te lenen en te investeren. Van een kunstmatige verlaging zal de markt zich echter niks aantrekken, weten ze bij UFG.