Ook particuliere scholing moet aftrekbaar zijn

Belastingmaatregelen die de ontwikkeling van kennis en talent beperken, zoals nu op stapel staan, zijn economisch en maatschappelijk onaanvaardbaar. Studeren is investeren in de toekomst. Het is onbegrijpelijk dat dit kabinet de scholing van werknemers fiscaal aan banden legt.

In 2001 wordt de belastingaftrek van -particuliere- scholingskosten beperkt tot twaalfduizend gulden per jaar. De studie aan een groot aantal erkende postdoctorale studies en (aanvullende) beroepsopleidingen kost aanzienlijk meer. De beperkte aftrekposten voor scholingsuitgaven hebben de bewindslieden van financiën bedoeld als 'fiscaal vangnet'. Zij betoogden in de Tweede Kamer hoge scholingskosten te beschouwen als een investering waarvan het rendement in de toekomst zal blijken. Hiermee begeven zij zich op glad ijs. Het zou immers betekenen dat bijvoorbeeld ook internisten, advocaten en informatici voortaan zelf hun studie moeten financieren. Dat zou volstrekt onverantwoord zijn. Deze beroepen vertegenwoordigen immers een, weliswaar uiteenlopende, waarde voor onze samenleving. Dat geldt echter ook voor managers en it'ers. Wat maakt deze laatsten nu zo bijzonder dat zij zelf moeten opdraaien voor hun scholingskosten? Het antwoord blijven de bewindslieden vooralsnog schuldig.

De overheid erkent diploma's maar wenst aan het volgen van de betreffende opleiding geen financiële bijdrage te leveren. Zo wordt de toegankelijkheid van deze opleidingen en cursussen tenietgedaan. Zonder fiscale faciliteiten zet het kabinet vooral minder draagkrachtige burgers op achterstand. In plaats van ontmoedigd, zou het juist gestimuleerd moeten worden dat (toekomstige) werknemers in hun eigen loopbaan investeren.

De weg die het kabinet dreigt in te slaan, leidt bovendien tot rechtsongelijkheid. Waarom moet de belastingbetaler wel meebetalen aan de officiële universitaire studie van wiskundigen of filosofen, maar niet aan de particuliere opleiding tot Master of Business Administration (MBA)?

Het argument dat particuliere opleidingen buitensporig duur zijn, gaat niet op. De door de overheid erkende, maar niet gesubsidieerde beroepsopleidingen zijn duur, echter niet duurder dan het reguliere onderwijs. Een afgestudeerd wiskundige kost de gemeenschap 376150 gulden, een arts 408200 gulden (Bron: CBS 1997). Aankomende managers betalen voor een MBA-opleiding of voor postacademisch onderwijs dertig- tot veertigduizend gulden per cursus. Leerling-piloten betalen voor hun opleiding gemiddeld tweehonderdduizend gulden. De kosten van particuliere opleidingen kunnen werknemers nu nog van hun inkomstenbelasting aftrekken. Dat houdt volgend jaar op als het aan het kabinet ligt.

Budgettaire argumenten kunnen de maatregel nauwelijks rechtvaardigen. Het merendeel van de belastingplichtigen voert minder dan twaalfduizend gulden scholingskosten op. Zoveel kost het de fiscus dus niet om de huidige aftrekpost ook voor duurdere opleidingen te handhaven. Daar staat tegenover dat als de maatregel wel doorgaat, de fiscus inkomsten dreigt mis te lopen.

Indien minder Nederlanders de beroepsgerichte opleidingen kunnen volgen, zijn werkgevers straks aangewezen op buitenlanders die wel beschikken over de gewenste papieren om de vacatures te vervullen. Buitenlandse werknemers betalen over dertig procent van hun inkomen geen belasting. De lagere belastingopbrengsten kunnen een stuk onvoordeliger uitvallen dan handhaving van de huidige aftrekpost voor scholing.