'Jaarverslagen Fokker onwettig en misleidend'

Vliegtuigbouwer Fokker heeft in de jaren voor zijn overname door Dasa en het latere faillissement de aandeelhouders misleid met veel te rooskleurige jaarverslagen. Voor een deel was de boekhouding van Fokker zelfs in strijd met de wet.

Tot die conclusies komt prof. H. Langendijk in een rapport dat hij heeft opgesteld in opdracht van de Vereniging van Effectenbezitters (VEB). De VEB gebruikt het rapport tegen Fokker. Het bedrijf is weliswaar failliet, maar de curatoren zijn nog bezig met de verdeling van de boedel. Schuldeisers, fiscus en gedupeerden eisen een partje van de opbrengst. Wegens het onrechtmatig handelen van Fokker vindt de VEB dat de misleide beleggers eenzelfde positie als de fiscus en andere concurrente schuldeisers verdienen. Normaliter krijgen aandeelhouders, zijnde de eigenaren van een bedrijf, na een faillissement als laatsten een deel van de boedelopbrengst.

In de jaren 1988 tot en met 1991 heeft Fokker de uit de hand lopende aanloopkosten verdoezeld door ze te activeren, ze op te voeren als een waardevol bezit, vergelijkbaar met bijvoorbeeld patenten. Onverkochte vliegtuigen belandden in de jaarrekening op de post 'onderhanden werk', in plaats van op de post 'voorraden', zoals de wet voorschrijft. De post onderhanden werk kreeg de astronomische omvang van 650 miljoen gulden. Dat geld werd in 1992 in één keer afgeboekt van het eigen vermogen, naar verluidt om de boekhouding in lijn te brengen met die van het Duitse Dasa. In feite hadden de 650 miljoen van de winst moeten worden afgetrokken. Maar dan had er een verklaring bij moeten worden verstrekt over de reden daarvoor. Door die werkelijke reden te verzwijgen, heeft Fokker zijn aandeelhouders opnieuw misleid, zo meent Langendijk. Van misleiding was ook weer sprake in de jaarrekeningen over 1993 en 1994, waarin Fokker een te rooskleurig beeld van zijn situatie bleef scheppen.

De VEB overweegt naast Fokker ook de accountants van KPMG aansprakelijk te stellen.