'We zijn vrij ons te laten doodschieten'

'Voor ons, Serviërs, betekent bewegingsvrijheid zoveel als de vrijheid je te laten doodschieten', klaagt een inwoner van het Patriarchaat van de Servisch-orthodoxe kerk in de stad Pec in het westen van Kosovo. ,,We kunnen er alleen op uit gaan als Kfor-militairen ons beschermen.'

Zondag hebben de ongeveer vijftig inwoners van het Patriarchaat te horen gekregen dat het verminkte lijk was gevonden van een sedert twee weken vermiste collega, om het leven gebracht door de Albanese bevolking uit wraak voor eerdere Servische wreedheden. ,,Het was een geesteszieke. Hij was vertrokken om z'n haar te laten knippen en daarna hebben we niets meer van hem gehoord. Nu meldde de VN-politie ons dat ze hem hebben gevonden.' ,,Tachtig kerken en kloosters in Kosovo zijn verwoest sinds juni,' vertelt vader Peter en wijst in een kleurig blad dat zijn kerk onder de titel 'Kosovo gekruisigd' heeft uitgegeven om de wereld van dit vandalisme op de hoogte te brengen. Italiaanse Kfor-militairen bewaken het Patriarchaat, dat drie schitterende kerken bevat. Vader Peter: ,,Zelfs om naar het ziekenhuis te gaan vertrekt hier niemand zonder Italiaans escorte.'

De monniken en hun gasten overleven dankzij het eten dat de Italianen voor hen aanvoeren. ,,Daarnaast hebben we gelukkig nog een groentetuin en kweken we forellen.' En onder de sneeuw zijn de bijenkorven nog zichtbaar. Contact met de buitenwereld hebben ze niet: de telefoon is afgesloten. Zelfs het lot van hun broeders in redelijk nabije kloosters van Gracanica, Pristina of Prizren is hun onbekend. De relatie met de VN is matig, omdat de kerk, als vertegenwoordiger van de Servische inwoners, geen deel wil nemen aan het gemeenschappelijk bestuur. ,,Pas als alle Serviërs zijn teruggekeerd, zoals ook alle Albanese inwoners zijn teruggekomen, valt er te praten over samen regeren,' zegt de priester. Voor de nederlaag van het Joegoslavische leger telde Kosovo driehonderdduizend Servische inwoners, nu zijn er volgens de kerk nog maar honderdduizend over.

Aan de rand van Pec zijn nog wat hemelsblauwe brokstukken van een kerk te zien. ,,De eerste keer dat we het probeerden, bleef de kerk nog staan. Daarna hebben we de boel een tweede keer laten ontploffen.' Niet zonder trots schetst een Albanees hoe hij en zijn medestanders wraak hebben genomen voor de Servische overheersing waaraan in juni een eind is gekomen. En hoe zij een antwoord hebben gegeven op alle brandstichtingen en beschietingen van moskeeën door het Joegoslavische leger tijdens de oorlog van Kosovo.