Russische tegenstem gesmoord

Het mag willekeurig lijken, maar er is reden om aan de verdwijning en mogelijke dood van de Russische verslaggever Andrej Babitski meer aandacht te besteden dan aan de duizenden andere slachtoffers in Tsjetsjenië.

De geschiedenis van Babitski - waarvan het einde (voorgoed?) in desinformatie is gehuld - vertelt onheilspellend veel over het soort van 'sterke staat' dat de nieuwe leider van Rusland, straks-president Poetin, voor ogen staat. Jeltsin en een deel van zijn omgeving waren - soms meer, soms minder - nog enigzins aanspreekbaar op democratische codes. Die tijd is kennelijk voorbij.

Andrej Babitski's zonde bestond eruit dat hij, met uitzonderlijke moed, verslag deed van de oorlog om Grozni. Hij deed dat bij radio Svoboda (Vrijheid), een Russisch- talig, veelbeluisterd, door het Amerikaanse Congres gefinancierd radiostation. Hij had geen permissie gevraagd van de autoriteiten in Moskou, omdat hij zich dan zou binden aan regels die onafhankelijke journalistiek onmogelijk maken.

Babitski was de enkeling die de vele leugens, door Russische media over Tsjetsjenië verspreid, ontmaskerde. Hij werd in januari - Poetin was als president ad interim al aan de macht - in het geheim opgepakt.

Wat er verder gebeurde, riekt in alles naar de methoden van de KGB (tegenwoordig FSB geheten) waar Poetin het vak leerde: eerst beweerden de autoriteiten niets van een gevangenneming te weten. Daarna volgde de beschuldiging dat Babitski met de Tsjetsjeense rebellen samenwerkte. Toen kwam de onduidelijke 'overdracht' aan een 'commandant van de rebellen', in ruil voor twee al even onvindbare Russische soldaten.

De rebellen hebben er deze keer geen belang bij te liegen: zij kunnen Babitski niet vinden, net zomin als de gemaskerde figuur die hem op een niets bewijzende, voor de Russische tv afgedraaide video in ontvangst nam. Als Babitski bij de rebellen is, zou het niet moeilijk voor hem moeten zijn zich bij Svoboda, bij familie en vrienden te melden.

Hier zijn hoogstwaarschijnlijk de methodes van een politiestaat toegepast. Het enige lichtpunt is dat ook veel Russische kranten het belang van de zaak lijken in te zien. Maar het valt te betwijfelen of hun verontwaardiging een verkiezingsoverwinning van Poetin kan tegenhouden.