Gronings referendum over 'gat in de markt'

Begin volgend jaar kunnen de inwoners van de stad Groningen stemmen over ingrijpende bouwplannen voor het stadshart. Dat is wel zeker nu het comité 'Geen gat in de Grote Markt' vandaag aan burgemeester Wallage zo'n 6000 handtekeningen zal overhandigen, veel meer dan de 4232 die nodig zijn om een referendumverzoek gehonoreerd te krijgen.

In juli ging de gemeenteraad akkoord met een globaal stedenbouwkundig ontwerp van Jo Coenen, getiteld 'Nieuwe Noordzijde'. Hoofdpunten van zijn plan zijn de aanleg van een parkeergarage onder de Grote Markt voor 400 auto's met aangrenzend een ondergronds winkelplein, en de sloop van een rij naoorlogse winkelpanden aan de noordkant van de markt.

Het actiecomité wijst alleen de parkeergarage af. Maar omdat die wat de gemeente betreft onlosmakelijk is verbonden met de rest van het plan, kunnen burgers alleen ja of nee zeggen tegen het totaalontwerp.

Na tal van recente investeringen in de Groningse binnenstad - van nieuwe bestrating tot de bouw van het Waagstraatcomplex aan de westkant van de Grote Markt - ziet de gemeente nu kans om ook de 'versleten' noordzijde een 'kwaliteitsimpuls' te geven. Bij de bevrijding in 1945 werd de pleinwand in puin gelegd, waarna er revolutiebouw voor in de plaats kwam. Die oogt inmiddels armetierig, vindt de gemeente.

Ook winkeleigenaren zoals V & D zijn al jaren ontevreden met de situatie. Zij hebben 'ongekende' bedragen over voor nieuwbouw. Met dan moet de gemeente zorgen dat er een parkeergarage onder de markt komt, zeiden ze.

Door een tunnel onder de Sint Jansstraat - langs de Martinikerk - rijden auto's straks de parkeergarage in en uit, aldus het plan van Coenen. Rondom de kerk wordt het groener door uitbreiding van het Martinikerkhof. Het ondergrondse winkelplein (met veel daglicht, spiegels en pilaren) wordt verbonden met een 'verdiepte winkelstraat' op de plaats van de huidige noordwand. Aan weerszijden van de verdiepte straat komen nieuwe winkels en woningen.

'Geen gat in de Grote Markt' (waarin zich onder meer GroenLinks, de Jonge Socialisten, Milieudefensie, Rover en de SP hebben verenigd) vreest dat de nieuwe parkeergarage meer auto's naar de binnenstad zal lokken. De gemeente daarentegen stelt dat er per saldo niet meer parkeerruimte bijkomt, omdat twee andere garages in het centrum dichtgaan.

,,Ze blijven echter wel open voor bewoners en bedrijven'', zegt H. Miedema van het actiecomité. ,,Daardoor neemt het aantal auto's mogelijk toch toe. Bovendien denken we dat een garage onder de Grote Markt permanent vol zal zijn, wat bij de andere twee nu niet het geval is. We denken dat mensen er zelfs voor in de rij zullen staan of rondjes zullen rijden tot er plaats is.''

Op 8 november besluit de gemeenteraad wanneer het referendum wordt gehouden. Waarschijnlijk zal dat in februari zijn. De raad heeft eerder gezegd zich bij de uitslag van de volksraadpleging neer te leggen. Om de plannen tegen te houden moet minstens dertig procent van de Groningse kiesgerechtigden tegenstemmen. Dat komt neer op ongeveer 43000 personen. Een hoge drempel, erkent Miedema. ,,Maar we gaan flink campagne voeren."