'Stop te hoge hypotheken'

Banken en hypotheekbemiddelaars zijn de afgelopen vijf jaar te gemakkelijk geweest met het geven van hoge hypotheken. De Nederlandsche Bank gaat daarom strenger toezicht houden op de verstrekking van huisleningen.

De Nederlandsche Bank (DNB) stelt dat in een onderzoek naar de hypotheekmarkt tussen 1994 en 1999. Huizenkopers, banken en bemiddelaars nemen steeds grotere risico's.

De hypothecaire schuld is in Nederland het snelste gestegen, vergeleken met andere Europese landen.

Vooral jonge mensen hebben de laatste jaren torenhoge leningen afgesloten, erop speculerend dat zowel hun inkomen als de waarde van het huis in de toekomst stijgt. Gebeurt dat niet dan komt deze groep onmiddellijk in de problemen, constateert De Nederlandsche Bank.

De bank gaat daarom bekijken of de 'tophypotheek' -de marktwaarde plus de kosten koper zoals makelaar en notaris- aan banden gelegd kan worden. Daar zou extra wetgeving voor nodig zijn. Nadeel van beperking van de tophypotheek is dat jonge mensen daardoor moeilijker aan een eigen woning komen, erkent de bank, omdat ze meestal geen eigen geld hebben.

Niet alleen de kopers, ook de aanbieders van hypotheken nemen te veel risico, vindt DNB. Ze sluiten veel meer hoge hypotheken af en verzuimen geregeld na te gaan of de kopers kredietwaardig genoeg zijn. De Nederlandsche Bank gaat de onafhankelijke bemiddelaars van hypotheken nader onderzoeken. Die zouden te dure hypotheken verkopen en soms ten onrechte als bank optreden. De bemiddelaars zijn inmiddels goed voor veertig procent van de afgesloten huisleningen.

Ook de gewone banken kunnen rekenen op strenger toezicht. De Nederlandsche Bank gaat vaker onderzoeken of de banken niet te veel hypotheken met een hoog risico afsluiten.

De Nederlandsche Bank heeft de laatste jaren vaker zorgelijk naar de woningmarkt gekeken. De groei van de huizenprijzen en de hypotheken is volgens de Nederlandsche Bank veroorzaakt door vooral de lage rente, de soepeler opstelling van banken, de groei van het aantal tweeverdieners en het meetellen van het tweede inkomen. Daardoor kan een stel met twee inkomens veel meer lenen dan vijf jaar geleden.

Door de overspannen woningmarkt wordt de Nederlandse economie kwetsbaar, waarschuwt de bank. Dalen de huizenprijzen of stijgt de werkloosheid dan raken veel mensen in moeilijkheden.

Daarnaast heeft de bank meerdere malen gewezen op gevaar voor oververhitting van de economie. Een deel van het hypotheekgeld is aangewend om grote aankopen te doen. Mede door de groei van huisleningen is de groei van de consumptie -een bron van inflatie- al jaren hoog.