Dansen doe je niet alleen

Op een tafel in zijn werkkamer staan tientallen schildpaddenbeeldjes. De favoriete dieren van Lio Capriles, president-directeur van de Curaçaose Maduro & Curiel's Bank (MCB). ,,Een professor op Harvard leerde mij dat een schildpad alleen maar vooruitkomt wanneer hij zijn nek uitsteekt. Dat sprak me aan: je moet risico's durven nemen om vooruitgang te boeken.''

Capriles (66) schopte het met die houding tot hoogste baas van de grootste Antilliaanse bank. Een aimabel man en razend populair. Niet voor niets wordt hij op het eiland liefkozend 'paps' genoemd. Zijn populariteit blijkt ook uit het 820 pagina's dikke boek 'Veranderend Curaçao', dat vandaag in Den Haag wordt gepresenteerd: een cadeautje van de bank voor zijn 45-jarig dienstverband. Daarvoor schreven zestig Antillianen en Nederlanders, onder wie de Nederlandse staatssecretaris van koninkrijksrelaties Gijs de Vries, essays over het Curaçao van vroeger en nu.

Eigenlijk wilde hij helemaal geen boek, zegt hij. En al helemaal geen Liber Amicorum (vriendenboek) waarin iedereen zou vertellen hoe aardig Lio is en hoeveel hij voor het eiland doet. Pas toen het idee kwam voor een boek over zijn geliefd Curaçao, ging hij om.

,,De kern van het boek zijn de veranderingen ten goede en die ten kwade. Het minder worden van de discriminatie bijvoorbeeld. Op school riepen ze nog 'vieze jood'; of ze noemden ons hende di Skarloo, mensen van Scharloo, de joodse wijk hier. Die discriminatie is echt een traumatische ervaring. Niet naar school willen, diarree en buikpijn als ik tóch moest. Dat is me altijd bijgebleven.''

Eerlijkheidshalve voegt hij eraan toe dat de joden zef ook discrimineerden. ,,Wat dat betreft hadden we onze lessen uit de concentratiekampen niet geleerd.''

Veranderingen ten kwade noemt hij het achteruithollen van de normen en waarden en de steeds groter wordende kloof tussen arm en rijk. Zelf staat hij bekend om zijn vele gulle gaven aan mensen die het slecht hebben getroffen in het leven. ,,Dat heb ik van mijn vader geleerd. Geld dat je hebt gekregen, moet je teruggeven. Dat is ook de filosofie van de joodse religie. Ik moest hem elke week vertellen wat ik die week voor goeds had gedaan. En als het niet genoeg was, zei hij dat ik gewogen was, maar te licht bevonden. Dat ben ik nooit vergeten.''

Het afgelopen jaar kwam zijn vrijgevigheid echter in opspraak. Hij had geld gegeven om Curaçaose chollers (drugsverslaafden) naar Nederland te sturen. Later bleek dat ze in een dubieus afkickcentrum in Beekbergen terecht waren gekomen. Hij erkent dat hij beter had moeten checken waar ze heen gingen.

,,Desondanks: ik doe het weer, als de gelegenheid zich voordoet. Ik heb ook chollers naar klinieken in andere landen gestuurd; al met al zo'n 80 mensen. Nog steeds krijg ik telefoontjes van dankbare familieleden. Je hebt geen idee hoeveel leed de chollers aanrichten. Ik heb het in mijn eigen familie ervaren. Mijn moeder is van verdriet gestorven, omdat een van haar kleinkinderen verslaafd was. Dat geld heb ik gegeven in memory aan mijn moeder.''

Veelvuldig doorspekt Capriles zijn zinnen met Engelse woorden. Een gevolg van zijn studie in Amerika (high school en Harvard).

,,Mijn moeder had veel vertrouwen in mij en pushte me enorm. Ze bracht me naar Amerika en wilde dat ik meteen in de 12th grade kwam, hoewel ik natuurlijk een achterstand had in Engels en Amerikaanse geschiedenis. Ze beloofde de school 10000 dollar, als het me niet zou lukken. Dat legde een enorme druk op me.''

,,Toen ik daarna naar Harvard ging, was ik daar erg trots op, maar ook bang, want heel Curaçao wist dat Lio op Harvard zat, de beste universiteit van Amerika. Weer die druk. Tegelijk was het de adrenaline die me verder hielp. Nog steeds probeer ik regelmatig iets moeilijks te bereiken, louter en alleen om die adrenaline te houden.''

Hij slaagde cum laude en begon op zijn 21ste bij de bank, waar zijn vader in de directie zat. ,,Ik was liever bij een andere bank gaan werken, maar mijn moeder wilde graag dat ik naar de MCB ging. Achteraf kan ik zeggen dat ik nooit zo'n goede leermeester heb gehad als mijn vader. Ik hoop dat mijn zoon Chicu die nu onder mij werkt, straks hetzelfde kan zeggen.''

De zakenman wordt zichtbaar emotioneel wanneer hij over de reden van zijn liefde voor Curaçao praat. Hij geneert zich er niet voor. ,,In de late Middeleeuwen werden wij joden overal vervolgd. Toen de Spanjaarden en Portugezen ons uit hun landen verdreven, heeft alleen Nederland ons de hand gereikt. Daarom ben ik trots op het Huis van Oranje. En in 1701 heeft dit eiland de deur opengezet voor de eerste Capriles. Daar ben ik nog steeds dankbaar voor.''

Anders dan zijn vader en zijn dochter Michèle is Capriles nooit in de politiek gegaan. Wel volgt hij de gang van zaken op het eiland op de voet. Met alle begrip voor een streng toezicht van Nederland op het financiële reilen en zeilen denkt hij dat dat land zijn houding tegenover de regering-Pourier moet veranderen.

,,Wij kunnen het niet alleen. Daarom ben ik zo blij met Rosenmöllers idee van een pas de deux. Dansen doe je samen. Nederland kan niet verwachten dat wij alle stappen -het gezond maken van de begroting- alleen zetten. Want zelfs als dat lukt, is er geen geld over voor economische en sociale activiteiten. En zolang daar geen perspectief op is, gebeurt er niets. Nederland moet meedansen en niet wachten tot wij klaar zijn met het verkleinen van het begrotingstekort.''

Capriles denkt dat Nederland zich met dat afwachtende beleid alleen maar in de vingers snijdt. Want hoe langer de hulp uitblijft, hoe meer Antillianen op Schiphol landen.

,,Ik heb het gevoel dat de inburgeringswet een goedkope manier is om het probleem op te lossen. Met alle respect, maar het is niet alleen een kwestie van leuk Nederlands spreken. We moeten er samen met Nederland voor zorgen dat Antillianen niet eens in het vliegtuig wíllen stappen. En dat kan alleen met sociaal-economische en financiële steun van Nederland.''

,,Ik weet het, het is onze fout dat we er zo slecht voorstaan. En uiteraard mag Nederland over onze schouder meekijken. Maar het is goedkoper om ons te helpen hier orde op zaken te stellen dan het proces van verpaupering te laten doorgaan.''

,,En niet alleen geld-wise. De Antillianen raken steeds gefrustreerder tegenover Nederland. Als ik de liefde zie die men hier onlangs tijdens haar bezoek tentoonspreidde voor de koningin en ik zie de relatie die diezelfde mensen hebben jegens Nederland, dan houd ik mijn hart vast. Met een beetje meer medeleven van beide kanten en de bereidheid om samen te dansen, is dat niet nodig, denk ik.''