Zomers carnaval met groots theaterspektakel

Ze zijn er nog wel, de felgekleurde kleine tentjes met korte theatrale acts en groteske variété-experimenten. Maar het plein 'De Parade' in Den Bosch staat er begin augustus niet meer overvol mee. Het theaterfestival Boulevard was in zijn zestienjarige bestaan zodanig gegroeid, dat het een opdracht lanceerde aan alle Brabantse kunstenaars om een festivalterrein met verschillende niveaus te ontwerpen.

Echt mooi is het resultaat van ruimtelijk vormgever Jeroen Doorenweerd niet. Over bijna de hele lengte van het plein plaatste hij een metershoge partij staal, her en der omspannen met gaasdoek. Kil steigermateriaal in plaats van hout, fluweel en tentdoek. Toch is het effect heel aardig. Diverse trappen leiden naar sfeervolle terrassen tussen de boomtoppen, en een hoge, heuse boulevard, boven op het kunstencafé met werk van kunstacademiestudenten, biedt prachtig uitzicht over de acts en gezelligheid beneden.

Zaterdagmiddag was het daar in de eerste plaats feest voor de kinderen. Die haalden hun vreemdste fratsen uit in de gekkebekkenparade, ze vergaapten zich aan het mimespel van straattheaterspelers, en gingen zingend en swingend uit hun dak met 'De band krijgt kinderen' die bestaande en eigengemaakte kinderliedjes op een poppy manier bracht.

Op het terras van één van de restaurants, of met een broodje bapao van de boulevard-afhaal-Indonees op schoot, was het heerlijk kijken naar alle rondsnuffelende bezoekers. Plots kwamen twee dwaze figuren met grote rode petten langs. Ze dirigeerden met veel lawaai een groep mensen naar de pendelbus. Want een paar grote theaterproducties spelen zich af op een grasveld aan de rand van de stad.

Eén daarvan is 'Kayassine' van de Parijse groep 'Les Arts sauts'. In een veertien meter hoge koepeltent gaven twaalf luchtkunstenaars een waanzinnige muzikale acrobatische voorstelling. Achthonderd man publiek lag zich vijf kwartier lang op luie strandstoelen te verbazen over de show die zich boven hen voltrok. Niet zomaar circus-acrobatiek.

In de donkere eindeloos lijkende ruimte hangt een vrouw aan een schommel. Twee mannen zakken met hun lijven horizontaal, en een lamp voor hen, langzaam langs de touwen naar beneden. Een contrabas op een plateau in de nok strijkt sereen atonale intervallen. Uit de speakers klinken benauwde zuchten van een zuurstofmasker. Het is alsof je vanaf de oceaanbodem naar duikers boven je kijkt. Even later scheren schijnbaar gegeselde mannen in modern vormgegeven middeleeuwse tuigjes, uit het niets, vlak over het publiek. En tegelijkertijd hangt een vrouw in een meterslange dubbelgevouwen witte doek. Ze is zo elastisch als het doek. Kronkelend dansend buigt haar lichaam als van een gekwelde vrouw hol en bol, van spagaat naar split, ondersteboven en achterstevoren. Een klassiek geschoolde zangeres in een knalrode avondjurk geeft de vrouw van ver af een stem. Ze kreunt, piept hoge tonen en zingt een melancholische klaagzang.

Het tweede deel van de theatrale luchtshow is opgewekter van aard. In een iets traditionelere trapezesetting vliegen de lijven af en aan. Als veertjes zweven de acrobaten saltodraaiend heen en weer. En humor schuwen ze niet. Met clowneske pasjes spelen ze een pak-me-dan spelletje op de ijzeren stellage in de nok van de tent. Begeleid door de bizarre muziekjes van de zangeres, bas, cello en mondharp brengen ze zo hun moderne sprookje dansend, vliegend en hupsend tot een happy end.

Terug op de boulevard blijkt de sfeer in de loop van de avond verder gegroeid. Zittend op een bank waaruit antwoordapparaatboodschappen klinken zodra je plaatsneemt, noemt festivaldirecteur Wim Claessen het plein 'de foyer' van het festival. ,,Dit is onze huiskamer, hier is de gezelligheid. De grote voorstellingen moet je spelen waar ze het beste tot hun recht komen. Ik wil kunnen boeken wat ik echt mooi vind, ook al past het niet allemaal hier. Dat is ook het verschil met het concept van de rondreizende Parade - die momenteel in Amsterdam te zien is. Ik wil niet voornamelijk variété brengen. Ons festival is een volwaardig theaterfestival. Met voorstellingen die iets zeggen over deze tijd, over hoe de samenleving in elkaar zit, en met steeds meer producties die speciaal voor het festival gemaakt worden. Beeldende kunst, muziek en entertainment spelen daarbij een dienende rol; het zijn de smaakmakers. Wat ik heel bijzonder vind is dat de Boulevard in de zomer de belangrijke sociaal-culturele functie van het carnaval begint over te nemen. Families en vrienden keren weer terug naar hun stad en gaan samen uit op de Boulevard. Dat is toch het mooiste, dat jong en oud samen genieten''.